Mga Tula

Ano ang tula? Mga elemento (sukat, tugma, saknong, talinghaga), uri ng tula, katutubong anyo at mga halimbawa ng tula sa Tagalog.

Mga Tula

Ang tula ay isang anyo ng panitikan na nagpapahayag ng damdamin, kaisipan at karanasan sa pamamagitan ng maingat na piniling mga salita, na isinasaayos sa mga taludtod at saknong. Maaari itong may sukat at tugma, gaya ng tradisyunal na tulang Pilipino, o malaya, gaya ng malayang taludturan. Nasa ibaba ang kahulugan, mga elemento at uri ng tula, may mga halimbawa.

Mga elemento ng tula

ElementoKahulugan
TaludtodIsang linya ng tula
SaknongGrupo ng mga taludtod, gaya ng talata sa sanaysay
SukatBilang ng pantig sa bawat taludtod (hal. wawaluhin, lalabindalawahin)
TugmaPagkakapareho ng tunog sa dulo ng mga taludtod
TalinghagaPaggamit ng tayutay at di-tuwirang pananalita
KariktanPaggamit ng magagandang salita na pumupukaw ng damdamin

Halimbawa ng tulang may sukat at tugma

Ang tulang ito ay wawaluhin (8 pantig bawat taludtod) at may tugmang -an:

Ulan sa aming bubungan,
ay awit ng kalangitan;
dinig hanggang sa higaan,
hele ng mahal na bayan.

Bilangin natin ang pantig ng unang taludtod: U-lan-sa-a-ming-bu-bu-ngan = 8 pantig.

Halimbawa ng malayang taludturan

Walang tiyak na sukat at tugma ang malayang taludturan; ang mahalaga ay ang larawan at damdamin:

Iniwan ni Nanay ang ilaw sa kusina
kahit tulog na ang lahat.
Hindi para sa kanya,
kundi para sa anak na uuwi nang hatinggabi
at sasalubungin ng liwanag
na hindi nagtatanong kung bakit ka ginabi.

Ang dalawang tula sa itaas ay orihinal na akda ng Aking Maikling Kwento.

Mga uri ng tula

UriPaliwanagHalimbawa
Tulang liriko (pandamdamin)Nagpapahayag ng damdamin ng makataSoneto, oda, elehiya, awit
Tulang pasalaysayNagkukuwento ng mga pangyayariIbong Adarna (korido), Florante at Laura (awit)
Tulang patniganTagisan ng talino sa pagtulaBalagtasan, duplo
Tulang pantanghalanIsinusulat upang itanghalKomedya, sarswela

Mga katutubong anyo ng tula

  • Tanaga: apat na taludtod, pitong pantig bawat isa, may isang tugma.
  • Dalit: apat na taludtod, walong pantig bawat isa.
  • Awiting bayan: tulang inaawit, gaya ng oyayi at soliranin.
  • Bugtong at salawikain: maiikling anyong may sukat at tugma.

Mga halimbawa ng tula sa aming koleksyon

Paano sumulat ng tula

  1. Pumili ng paksa at damdaming nais iparating.
  2. Magpasya kung may sukat at tugma o malayang taludturan.
  3. Gumamit ng larawan at talinghaga sa halip na tuwirang pagsasabi.
  4. Basahin nang malakas upang marinig ang indayog.
  5. Rebisahin: tanggalin ang salitang hindi kailangan.

Mga Kwento sa Mga Tula (11)