Mga Epiko

Ano ang epiko? Katangian at mga halimbawa ng epiko ng Pilipinas ayon sa rehiyon: Biag ni Lam-ang, Hudhud ni Aliguyon, Ibalon, Bantugan at iba pa.

Mga Epiko

Ang epiko ay isang mahabang tulang pasalaysay na nagkukuwento ng kabayanihan ng isang pangunahing tauhan na may pambihirang lakas at kapangyarihan, kadalasang may tulong ng mga diyos o mahika. Inaawit o binibigkas ito ng mga katutubong pangkat sa kanilang mga pagtitipon, kaya bahagi ito ng ating panitikang-bayan. Nasa ibaba ang kahulugan at katangian ng epiko at ang mga tanyag na epiko ng Pilipinas ayon sa rehiyon.

Mga katangian ng epiko

  • Mahabang tulang pasalaysay, na orihinal na inaawit o binibigkas.
  • May bayaning may pambihirang katangian: isinilang na nagsasalita, hindi tinatablan ng sandata, o nabubuhay muli.
  • May kababalaghan: diyos, diwata, halimaw at mahika.
  • Nagpapakita ng kultura at pagpapahalaga ng pangkat na pinagmulan nito.

Mga epiko ng Pilipinas ayon sa rehiyon

EpikoPangkat / rehiyonTungkol saan
Biag ni Lam-angIlokanoSi Lam-ang, na nagsalita na pagkasilang pa lamang, at ang panliligaw niya kay Ines Kannoyan
Hudhud ni AliguyonIfugaoAng labanan nina Aliguyon at Pumbakhayon; ang Hudhud ay kinilala ng UNESCO noong 2001
IbalonBikolSina Baltog, Handyong at Bantong na nagtanggol sa Ibalon laban sa mga halimaw
Prinsipe BantuganMaranaoBahagi ng Darangen, na kinilala ng UNESCO noong 2005
Indarapatra at SulaymanMindanaoAng magkapatid na nagligtas sa Mindanao mula sa mga halimaw
HinilawodPanay (Sulod)Ang pakikipagsapalaran ng magkakapatid na sina Labaw Donggon, Humadapnon at Dumalapdap
AgyuManobo (Bukidnon)Ang paglalakbay ni Agyu at ng kanyang mga tao
KudamanPalawanAng bayaning si Kudaman

Epiko at iba pang tulang pasalaysay

Kapwa tulang pasalaysay ang epiko, ang korido (gaya ng Ibong Adarna) at ang awit (gaya ng Florante at Laura). Ang pagkakaiba: ang epiko ay nagmula sa katutubong tradisyong pasalita at nakaugat sa paniniwala ng isang pangkat-etniko, samantalang ang korido at awit ay dumating kasabay ng impluwensya ng Espanya.

Epiko mula sa ibang bansa