Mga Parabula

Ano ang parabula? Kahulugan, katangian, elemento at 10 halimbawa ng parabula mula sa Bibliya na may sanggunian at aral, pati maiikling parabula.

Ang parabula, o talinghaga, ay isang maikling kwentong kathang-isip na gumagamit ng mga pangyayari sa pang-araw-araw na buhay upang magturo ng aral moral at espiritwal. Nagmula ang salita sa Griyegong parabolē, na nangangahulugang “paghahambing”. Ang pinakakilalang mga parabula ay ang mga talinghagang ikinuwento ni Hesus sa mga Ebanghelyo ng Bibliya. Nasa ibaba ang kahulugan, mga elemento at mga halimbawa ng parabula na may kasamang sanggunian sa Bibliya.

Mga katangian ng parabula

• Tao ang mga tauhan, hindi hayop (iyan ang pabula). Kadalasan ay hindi pinangangalanan: “isang ama”, “isang manghahasik”.
• Gumagamit ng paghahambing o simbolo: ang binhi, tupa o talento ay may mas malalim na kahulugan.
• Maikli at payak: madaling tandaan at ikuwento.
• May aral: tungkol sa kabutihan, pagpapatawad, pananampalataya o tamang asal.

Mga elemento ng parabula

Mga halimbawa ng parabula mula sa Bibliya

Tatlong maikling parabula

Ang Nawawalang Tupa

May isang pastol na may isandaang tupa. Nang mawala ang isa, iniwan niya ang siyamnapu’t siyam sa pastulan at hinanap ang nawawala hanggang matagpuan niya ito. Masaya niyang pinasan ito pauwi at tinawag ang kanyang mga kaibigan upang makipagdiwang. Aral: walang sinumang hindi mahalaga; ang nagbalik-loob ay dapat salubungin nang may galak. (Lucas 15:3–7)

Ang mga Talento

Bago maglakbay, ipinagkatiwala ng isang panginoon sa tatlong alipin ang kanyang salapi: lima, dalawa at isang talento. Pinalago ng unang dalawa ang kanilang tinanggap, ngunit ibinaon sa lupa ng ikatlo ang kanya dahil sa takot. Pagbalik ng panginoon, pinuri niya ang dalawa at sinaway ang ikatlo. Aral: ang talino at biyaya ay dapat gamitin at palaguin, hindi itago. (Mateo 25:14–30)

Ang Butil ng Mustasa

Inihambing ni Hesus ang kaharian ng langit sa butil ng mustasa, isa sa pinakamaliit na binhi. Kapag itinanim, lumalaki ito nang higit sa ibang halaman, at dumarapo pa sa mga sanga nito ang mga ibon. Aral: huwag maliitin ang maliit na simula; ang pananampalataya at mabuting gawa ay lumalago. (Mateo 13:31–32)

Ang mga buod sa itaas ay isinalaysay sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento.

May parabula bang hindi galing sa Bibliya?

Oo. Bagaman ang mga talinghaga ni Hesus ang pinakakilala, may mga manunulat ding lumikha ng sariling parabula gamit ang parehong anyo: kathang-isip na kwento ng mga tao na may malalim na aral. Isang halimbawa ang “Ang Parabula ng Banga”, na madalas makita sa mga modyul sa Filipino. Ang mahalaga ay taglay nito ang mga katangian ng parabula: mga tauhang tao, paghahambing o simbolo, at aral moral.

Parabula, pabula at anekdota

Ang parabula ay may mga tauhang tao at aral moral o espiritwal. Ang pabula ay may mga hayop na nagsasalita. Ang anekdota ay tungkol sa totoong pangyayari sa buhay ng isang tunay na tao.

Mga gabay na tanong

1. Ano ang pagkakaiba ng parabula sa pabula?
2. Sa parabula ng Alibughang Anak, bakit nagtampo ang panganay na anak? Makatwiran ba siya?
3. Ano ang sinisimbolo ng iba’t ibang uri ng lupa sa parabula ng Manghahasik?
4. Paano mo maisasabuhay ang aral ng Mabuting Samaritano ngayon?