Ang Hudhud ni Aliguyon ay isa sa pinakakilalang bahagi ng hudhud, ang mga awit-salaysay ng mga Ifugao sa Cordillera na inaawit tuwing anihan at pagtatanim ng palay, sa mga lamay at iba pang okasyon. Kinilala ng UNESCO ang Hudhud Chants of the Ifugao bilang bahagi ng pandaigdigang di-materyal na pamanang pangkultura (itinanghal noong 2001).
Sa pahinang ito: buod · tauhan · banghay · aral · gabay na tanong
Buod ng Hudhud ni Aliguyon
Ang batang mandirigma. Si Aliguyon ay anak nina Amtalao at Dumulao ng nayon ng Hannanga. Bata pa lamang ay matalino at masigasig na siyang natuto sa kanyang ama: ang mga awit at ritwal, ang paggamit ng sibat at kalasag, at ang paglalaro ng trumpo, na tanda ng lakas at liksi.
Ang hamon. Si Amtalao ay may matagal nang kaaway, si Pangaiwan ng nayon ng Daligdigan. Nang lumaki si Aliguyon, pinamunuan niya ang kanyang mga kasamahan patungo sa Daligdigan upang hamunin si Pangaiwan. Ngunit ang humarap sa kanya ay ang anak nitong si Pumbakhayon, na kasing-husay niya sa pakikipaglaban.
Ang tatlong taong labanan. Naglaban ang dalawa gamit ang sibat at kalasag. Umabot ito nang mga tatlong taon, ngunit walang nanalo, dahil pantay ang kanilang galing. Sa tagal ng laban, natuto silang igalang at hangaan ang isa’t isa.
Ang kapayapaan at ang kasalan. Sa huli, nagpasya silang itigil ang labanan at maging magkaibigan. Upang patatagin ang kapayapaan, pinakasalan ni Aliguyon ang nakababatang kapatid ni Pumbakhayon na si Bugan, at pinakasalan naman ni Pumbakhayon ang kapatid ni Aliguyon na si Aginaya. Mula noon, nagkaisa ang Hannanga at Daligdigan, at naging masagana at iginagalang na pinuno ang dalawang mag-asawa.
Paalala: inaawit ang hudhud at maraming bersyon ito, kaya maaaring magkaiba ang ilang detalye at pagbaybay ng mga pangalan sa inyong aklat.
Mga tauhan
- Aliguyon: matapang at matalinong mandirigma ng Hannanga.
- Pumbakhayon: mandirigma ng Daligdigan na kasing-husay ni Aliguyon.
- Amtalao at Dumulao: mga magulang ni Aliguyon.
- Pangaiwan: ama ni Pumbakhayon at kaaway ni Amtalao.
- Bugan: kapatid ni Pumbakhayon na naging asawa ni Aliguyon.
- Aginaya: kapatid ni Aliguyon na naging asawa ni Pumbakhayon.
Banghay
| Bahagi | Pangyayari |
|---|---|
| Simula | Lumaki si Aliguyon na matalino at bihasa sa pakikipaglaban. |
| Saglit na kasiglahan | Hinamon niya ang kaaway ng kanyang ama sa Daligdigan. |
| Tunggalian | Hinarap siya ni Pumbakhayon; tatlong taon silang naglaban. |
| Kasukdulan | Walang nanalo at natuto silang igalang ang isa’t isa. |
| Wakas | Nagkasundo sila at pinakasalan ang kapatid ng isa’t isa; nagkaisa ang dalawang nayon. |
Tingnan ang iba pang mga epiko ng Pilipinas.
Aral
- Paggalang sa kalaban. Ang tunay na mandirigma ay marunong kumilala sa galing ng iba.
- Mas mahalaga ang kapayapaan kaysa sa paghihiganti.
- Ang alitan ng mga magulang ay hindi kailangang ipagpatuloy ng mga anak.
- Pagkakaisa ng mga pamayanan sa pamamagitan ng pagkakaibigan at pamilya.
Mga gabay na tanong
- Bakit nagtungo si Aliguyon sa Daligdigan?
- Bakit walang nanalo sa labanan nina Aliguyon at Pumbakhayon?
- Paano pinatatag ang kapayapaan ng dalawang nayon?
- Paano naiiba ang wakas ng epikong ito sa ibang epikong nabasa mo?
- Paano mo maaaring gawing kaibigan ang isang nakaaway?
Mag-iwan ng Tugon