Noli Me Tangere Kabanata 20: Ang Pulong sa Tribunal
Sa Kabanata 20 ng Noli Me Tangere, “Ang Pulong sa Tribunal”, nagtipon ang mga pinuno ng San Diego upang pagplanuhan ang pista ng bayan. Sa likod ng nakakatawang pagtatalo, ipinakita ni Rizal kung sino talaga ang may kapangyarihan sa bayan.
Buod ng Kabanata 20
Ang tribunal ay isang lumang bulwagan na may mga guhit sa dingding, mga kalawanging armas ng mga kuwadrilyero, at larawan ng Hari ng Espanya. Dito nagtipon ang mga pinuno ng bayan. Hati sila sa dalawang pangkat: ang matatanda (konserbatibo) at ang kabataan (liberal), na magkaaway.
Si Don Filipo, ang tenyente mayor at pinuno ng kabataan, ay may lihim na plano batay sa payo ni Pilosopo Tasyo: dahil mas galit ang matatanda sa kanya kaysa sa kanyang mga ideya, magmumungkahi siya ng labis-labis na plano upang tanggihan nila, at saka ipapaharap sa isang di-kilalang kabataan ang tunay nilang plano.
Nagsimula ang pulong sa napakahaba at paligoy-ligoy na talumpati ni Kapitan Basilio, ang pinuno ng matatanda. Pagkatapos, iminungkahi ni Don Filipo ang isang napakamahal na pista: teatro, mga komedyante mula Tondo sa loob ng pitong gabi, daan-daang malalaking paputok, pagtatapon ng pagkain sa lawa, at sugalan sa loob ng labinlimang araw. Gaya ng inaasahan, mariin itong tinanggihan ng matatanda.
Saka nagsalita ang isang batang kabesa de barangay. Iminungkahi niya ang mga dulang nagpapakita ng sariling kaugalian ng bayan, gaya ng “Ang Halalan ng Gobernadorsilyo” at “Mariang Makiling”, mga premyo para sa pinakamahusay na mag-aaral, magsasaka at mangingisda, mga karera at palaro, kaunting paputok, at paggamit ng matitirang pera upang simulang itayo ang isang paaralan. Sinang-ayunan ito ng halos lahat, pati ng matatanda, na nais lamang matalo si Don Filipo.
Ngunit nang hingin ang pagsang-ayon ng gobernadorsilyo, nag-alinlangan ito at inamin na iba ang gusto ng kura: anim na prusisyon, tatlong sermon, tatlong misa mayor, at komedya mula Tondo, at naipangako na niya ito. Nagalit ang kabataan. Sinabi ni Don Filipo sa gobernadorsilyo na isinakripisyo niya ang sariling dangal para sa masamang layunin. Sa pag-uwi, sinabi ni Pilosopo Tasyo na sila rin ang may kasalanan dahil hinayaan nilang maging pinuno ang isang alipin.
Mga tauhan sa kabanata
- Don Filipo: tenyente mayor; pinuno ng kabataan
- Kapitan Basilio: pinuno ng matatanda; mahilig sa mahahabang talumpati
- Kapitan Valentin: pinakamahinahon sa matatanda
- Ang batang kabesa de barangay: naghain ng makabuluhang plano
- Ang gobernadorsilyo: pinuno ng bayan na sunud-sunuran sa kura
- Pilosopo Tasyo: nagbigay ng payo kay Don Filipo
- Ibarra at ang guro: mga tagamasid sa pulong
Mahahalagang pangyayari
- Nagtipon ang matatanda at kabataan sa tribunal upang pagplanuhan ang pista.
- Nagtalumpati nang mahaba si Kapitan Basilio.
- Sinadya ni Don Filipo na maghain ng labis-labis na plano upang tanggihan.
- Tinanggap ng lahat ang plano ng batang kabesa de barangay, kasama ang pagtatayo ng paaralan.
- Inamin ng gobernadorsilyo na ang gusto ng kura ang masusunod.
Talasalitaan
| Salita | Kahulugan |
|---|---|
| tribunal | bulwagang pampubliko ng bayan noong panahon ng Espanyol |
| gobernadorsilyo | punong-bayan noong panahon ng Espanyol |
| tenyente mayor | pangalawa sa gobernadorsilyo |
| kabesa de barangay | pinuno ng isang barangay |
| kuwadrilyero | bantay-bayan noong panahon ng Espanyol |
| konserbatibo | tumututol sa pagbabago |
Aral at mensahe
Ipinakikita ng kabanata na walang saysay ang pulong at botohan kung ang pinuno ay sunud-sunuran sa isang makapangyarihan. Ang pasya ng buong bayan ay binalewala dahil sa gusto ng kura.
Ipinakikita rin kung paano nahahati ang bayan dahil sa inggit at personal na alitan, at na tayo mismo ang may pananagutan sa pinipili nating mga pinuno, gaya ng sinabi ni Pilosopo Tasyo.
Mga gabay na tanong
- Ano ang dalawang pangkat sa pulong, at ano ang pinagkaiba nila?
- Ano ang lihim na plano ni Don Filipo? Matalino ba ito?
- Ano ang mga mungkahi ng batang kabesa de barangay?
- Bakit nabalewala ang pasya ng pulong?
- Ano ang ibig sabihin ni Pilosopo Tasyo nang sabihin niyang sila rin ang may kasalanan?
Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng Noli Me Tangere · Mga tauhan ng Noli Me Tangere · El Filibusterismo
Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1887), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.