El Filibusterismo: Buod, Tauhan at mga Kabanata
Ang El Filibusterismo ay ang ikalawang nobela ni José Rizal at karugtong ng Noli Me Tangere. Inilathala ito noong 1891 sa Ghent, Belhika. Mas madilim at mas mapait ang tono nito kaysa sa Noli: bumalik si Crisostomo Ibarra sa katauhan ni Simoun, isang mayamang alahero na lihim na nagbabalak ng paghihiganti at himagsikan. Ito ang obra maestrang pinag-aaralan sa Grade 10.
Mahahalagang kaalaman
| May-akda | José Rizal |
| Inilathala | 1891, Ghent, Belhika |
| Orihinal na wika | Espanyol |
| Kahulugan ng pamagat | “Ang Paghahari ng Kasakiman” ang karaniwang salin; tumutukoy sa filibustero, ang tawag noon ng mga Espanyol sa itinuturing nilang kalaban ng pamahalaan |
| Inihandog sa | Tatlong paring martir na kilala bilang GOMBURZA: Padre Mariano Gomez, Padre Jose Burgos at Padre Jacinto Zamora, na binitay noong 1872 |
| Bilang ng kabanata | 39 |
Buod ng El Filibusterismo
Labintatlong taon matapos ang mga pangyayari sa Noli, isang mayamang alaherong nakasalaming may kulay, si Simoun, ang naging malapit sa Kapitan-Heneral. Ang totoo, siya si Crisostomo Ibarra na nakaligtas at bumalik upang maghiganti. Ginagamit niya ang kanyang yaman at impluwensya upang palalain ang katiwalian sa pamahalaan, sa paniniwalang kapag lubhang naghirap ang bayan ay babangon ito sa himagsikan.
Samantala, sinusundan ng nobela ang iba’t ibang tauhan: si Basilio, ang anak ni Sisa na ngayon ay mag-aaral ng medisina; ang kanyang kasintahang si Juli, anak ni Kabesang Tales, isang magsasakang inagawan ng lupa ng korporasyon ng mga prayle hanggang sa maging tulisan; at si Isagani, isang makatang mag-aaral na kasintahan ni Paulita Gomez. Nagsikap ang mga mag-aaral na magtatag ng isang akademya ng wikang Kastila, ngunit ibinasura ito.
Nagkaroon ng mga paskil na laban sa pamahalaan sa unibersidad, at hinuli ang mga mag-aaral, kabilang si Basilio. Habang nakakulong siya, namatay si Juli nang tumalon mula sa kumbento upang makatakas sa pang-aabuso ni Padre Camorra. Nang makalaya, sumama si Basilio sa balak ni Simoun.
Ang huling balak ni Simoun: isang lamparang may nakatagong pampasabog na iniregalo sa handaan ng kasal nina Paulita Gomez at Juanito Pelaez, kung saan dadalo ang pinakamakapangyarihang tao sa bansa. Nang malaman ni Isagani ang panganib, inagaw niya ang lampara at itinapon ito sa ilog, kaya nabigo ang balak.
Sugatan at tinutugis, nagtago si Simoun sa bahay ni Padre Florentino sa baybayin. Uminom siya ng lason at, bago mamatay, ipinagtapat niya sa pari ang lahat. Pinagsabihan siya ni Padre Florentino na ang kalayaan ay hindi makakamit sa pamamagitan ng poot at paghihiganti. Sa huli, itinapon ng pari sa dagat ang kayamanan ni Simoun, sa pag-asang gagamitin lamang ito ng tadhana sa isang banal na layunin.
Mga pangunahing tauhan
| Tauhan | Sino siya |
|---|---|
| Simoun | Mayamang alahero; si Crisostomo Ibarra na nagbabalatkayo |
| Basilio | Anak ni Sisa; mag-aaral ng medisina |
| Isagani | Makatang mag-aaral; pamangkin ni Padre Florentino |
| Juli | Anak ni Kabesang Tales; kasintahan ni Basilio |
| Kabesang Tales | Magsasakang inagawan ng lupa; naging tulisan |
| Padre Florentino | Paring Pilipinong mabuti ang kalooban; kumupkop kay Simoun sa huli |
| Paulita Gomez | Kasintahan ni Isagani na nagpakasal kay Juanito Pelaez |
Basahin ang kumpletong listahan sa mga tauhan ng El Filibusterismo.
Noli Me Tangere at El Filibusterismo: paghahambing
| Noli Me Tangere | El Filibusterismo | |
|---|---|---|
| Taon | 1887, Berlin | 1891, Ghent |
| Pangunahing tauhan | Crisostomo Ibarra | Simoun (si Ibarra rin) |
| Tono | Romantiko at mapag-asa | Madilim at mapait |
| Pokus | Mga sakit ng lipunan | Himagsikan at paghihiganti |
| Inihandog sa | Inang Bayan | GOMBURZA |
Mga tema
- Paghihiganti laban sa tunay na pagbabago: nabigo ang karahasan ni Simoun; ayon kay Padre Florentino, ang kalayaan ay dapat pagsikapan nang may malinis na layunin.
- Katiwalian sa pamahalaan at simbahan: sa katauhan nina Don Custodio, Padre Camorra at iba pa.
- Edukasyon at kabataan: ang mga mag-aaral at ang kanilang nabigong akademya.
- Kawalan ng katarungan sa lupa: ang trahedya ni Kabesang Tales.
Listahan ng 39 na kabanata ng El Filibusterismo
Paalala: maaaring bahagyang magkaiba ang pamagat ng ilang kabanata depende sa saling ginamit ng inyong aklat.
| Kabanata | Pamagat | Kabanata | Pamagat |
|---|---|---|---|
| 1 | Sa Ibabaw ng Kubyerta | 21 | Mga Anyo ng Taga-Maynila |
| 2 | Sa Ilalim ng Kubyerta | 22 | Ang Palabas |
| 3 | Ang mga Alamat | 23 | Isang Bangkay |
| 4 | Kabesang Tales | 24 | Mga Pangarap |
| 5 | Ang Noche Buena ng Isang Kutsero | 25 | Tawanan at Iyakan |
| 6 | Si Basilio | 26 | Mga Paskil |
| 7 | Si Simoun | 27 | Ang Prayle at ang Estudyante |
| 8 | Maligayang Pasko | 28 | Pagkatakot |
| 9 | Ang mga Pilato | 29 | Ang Huling Pati-ukol kay Kapitan Tiyago |
| 10 | Kayamanan at Karalitaan | 30 | Si Huli |
| 11 | Los Baños | 31 | Ang Mataas na Kawani |
| 12 | Placido Penitente | 32 | Ang Bunga ng mga Paskil |
| 13 | Ang Klase sa Pisika | 33 | Ang Huling Matuwid |
| 14 | Sa Bahay ng mga Mag-aaral | 34 | Ang Kasal ni Paulita |
| 15 | Si Senyor Pasta | 35 | Ang Piging |
| 16 | Ang Kasawian ng Isang Intsik | 36 | Mga Kapighatian ni Ben Zayb |
| 17 | Ang Perya sa Quiapo | 37 | Ang Hiwagaan |
| 18 | Ang mga Kadayaan | 38 | Kasawiang-palad |
| 19 | Ang Mitsa | 39 | Katapusang Kabanata |
| 20 | Si Don Custodio |
Mga gabay na tanong
- Bakit nagbalik si Ibarra bilang Simoun, at ano ang kanyang layunin?
- Paano ipinakita ng nobela ang kawalan ng katarungan sa pamamagitan ni Kabesang Tales?
- Bakit itinapon ni Isagani ang lampara?
- Ano ang aral ng huling pag-uusap nina Simoun at Padre Florentino?
- Sang-ayon ka ba sa paraan ni Simoun? Ipaliwanag.
Kaugnay: Noli Me Tangere · Mga Akdang Pampanitikan · Talambuhay ni Jose Rizal
Ang buod at paliwanag sa pahinang ito ay isinulat ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela (1891), na nasa pampublikong domain.