El Filibusterismo Kabanata 14: Sa Bahay ng mga Mag-aaral

Sa Kabanata 14 ng El Filibusterismo, “Sa Bahay ng mga Mag-aaral”, nagtipon ang mga estudyante sa tinutuluyan ni Makaraig upang malaman ang kalagayan ng kanilang hiling na magbukas ng akademya ng wikang Kastila.

Buod ng Kabanata 14

Masigla at maingay ang malaking bahay na tinitirhan ni Makaraig. May mga estudyanteng naglalaro ng sipa, nag-eensayo ng eskrima, tumutugtog, nag-aaral, at nagbibiruan. Pinagtitripan pa nila ang isang Intsik na nagtitinda ng pagkain, ngunit binabayaran din naman nila ito.

Tumahimik ang lahat nang dumating ang mga pinuno ng kilusan, kabilang si Isagani at si Sandoval, isang Espanyol na kawani ng pamahalaan na lubos na nakikiisa sa mga estudyanteng Pilipino. Hinihintay nila si Makaraig upang malaman ang pasya tungkol sa akademya ng wikang Kastila.

Nagkaroon ng mainit na talakayan. Si Pecson, ang pesimista, ay naniniwalang haharangin ito ng mga prayle at ng mga nasa kapangyarihan, dahil “baka matuto tayong magkaintindihan.” Ipinagtanggol naman ni Sandoval ang mabuting hangarin ng pamahalaan sa isang mahabang talumpati. Aniya, kung tanggihan pa rin ang kanilang hiling, siya mismo, sa ngalan ng Espanya, ang tatanggap ng hamon. Pinalakpakan siya ng lahat. Si Juanito Pelaez naman ay nagmamalaki na siya raw ang isa sa mga unang nagmungkahi nito.

Dumating si Makaraig na may dalang “balitang tagumpay.” Ayon kay Padre Irene, ipinagtanggol niya ang kanilang hiling sa Los Baños laban sa ibang prayle, sa mga opisyal, at maging kay Simoun. Sa huli, ipinasa ang petisyon kay Don Custodio, na siyang magpapasya. Nagtanong si Pecson: paano kung tanggihan ito ni Don Custodio?

Pinag-usapan nila kung paano makukumbinsi si Don Custodio. May nagmungkahi na gamitin ang mananayaw na si Pepay, na malapit sa kanya, ngunit tumutol si Isagani. Ang isa pang paraan ay kausapin si Señor Pasta, ang abogadong pinakikinggan ni Don Custodio. Nagprisinta si Isagani na siya ang kakausap kay Señor Pasta, dahil kaklase ito ng kanyang tiyuhin, at mag-uulat siya sa mga kasama pagkatapos.

Mga tauhan sa kabanata

• Makaraig: mayamang estudyante ng abogasya at pinuno ng kilusan
• Isagani: makatang estudyante na tumutol sa maling paraan
• Sandoval: Espanyol na nakikiisa sa mga estudyanteng Pilipino
• Pecson: pesimistang estudyante na nagdududa sa pamahalaan
• Juanito Pelaez: nagmamalaki na siya ang unang nagmungkahi
• Padre Irene: paring nagsabing ipinagtanggol niya ang hiling ng mga estudyante
• Don Custodio: opisyal na magpapasya sa petisyon

Mahahalagang pangyayari

1. Nagtipon ang mga estudyante sa bahay ni Makaraig.
2. Nagtalo sina Pecson at Sandoval tungkol sa pamahalaan.
3. Dumating si Makaraig at ibinalitang ipinasa ang petisyon kay Don Custodio.
4. Pinag-usapan nila kung paano makukumbinsi si Don Custodio.
5. Nagprisinta si Isagani na kausapin si Señor Pasta.

Talasalitaan

Aral at mensahe

Ipinakikita ng kabanata ang pag-asa at sigla ng kabataan na nais mapabuti ang edukasyon. Ngunit makikita rin kung paano sila umaasa sa kabutihan ng mga nasa kapangyarihan.

Mahalaga ang paninindigan ni Isagani na gumamit muna ng marangal na paraan sa halip na suhol o impluwensya, kahit mas madali ang iba.

Si Sandoval naman ay patunay na ang pagkakaiba ng lahi ay nawawala kapag nagkakaisa sa isang mabuting layunin.

Mga gabay na tanong

1. Ilarawan ang bahay na tinitirhan ni Makaraig.
2. Ano ang pagkakaiba ng pananaw nina Pecson at Sandoval?
3. Ano ang balitang dala ni Makaraig?
4. Anu-ano ang mga paraang iminungkahi upang makumbinsi si Don Custodio?
5. Bakit tumutol si Isagani sa paggamit kay Pepay? Sang-ayon ka ba sa kanya?

Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng El Filibusterismo · Mga tauhan ng El Filibusterismo · Noli Me Tangere

Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1891), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.