Noli Me Tangere Kabanata 24: Sa Gubat
Sa Kabanata 24 ng Noli Me Tangere, “Sa Gubat”, nagpatuloy ang piknik na sinimulan sa Kabanata 23. Masaya sana ang araw: natanggap ni Ibarra ang magandang balita tungkol sa itatayong paaralan. Ngunit sunod-sunod din ang mga tagpong puno ng tensyon.
Buod ng Kabanata 24
Maagang nagmisa si Padre Salvi. Matapos basahin ang ilang liham, nawalan siya ng gana at nagpahatid sa gubat kung saan ginaganap ang piknik. Naglakad siyang mag-isa sa masukal na daan, at nang marinig ang tawanan ng mga dalaga sa batis, nagtago siya sa likod ng isang puno. Pinanood niya sina Maria Clara, Victoria at Sinang habang naghahanap ng pugad ng tagak sa tubig. Narinig pa niya ang biro ng mga dalaga na lagi siyang nagmamasid kay Maria Clara. Nang dumating siya sa pinagtitipunan, gasgas ang mukha at puno ng dahon ang abito; sinabi niyang naligaw lamang siya.
Habang kumakain, nagtanong si Padre Salvi sa alperes kung nahuli na ang lalaking nanakit kay Padre Damaso, na maaaring si Elias din na nagtapon sa alperes sa putikan. Biglang dumating ang isang payat at gusgusing babae: si Sisa, na nasiraan na ng bait. Nang makita siya ng kura, nabitawan nito ang kutsilyo. Tumakbo si Sisa sa gubat nang kausapin siya ng alperes. Nalaman ni Ibarra na nawawala ang dalawang anak ni Sisa, na mga sakristan ng kura. Nagsagutan ang alperes at si Padre Salvi tungkol dito, at ibinunyag ng pari na may narinig daw na mga putok ng baril noong gabing nawala ang mga bata. Pinahanap ni Ibarra si Sisa at nangakong hahanapin ang mga anak nito.
Pagkatapos kumain, naglaro ng ahedres si Ibarra at si Kapitan Basilio, ang kalaban ng kanyang ama sa isang labinlimang taong kaso. Napagkasunduan nilang kapag tabla ang laro, tatapusin na nila ang kaso. Sa gitna ng laro, may natanggap na telegrama si Ibarra. Lumapit siya sa mga kabataang naglalaro ng Gulong ng Kapalaran, at binasa ang telegrama: “Aprobado ang proyektong paaralan. Nanalo ang inyong kaso.” Ibinigay niya ang kalahati ng telegrama kay Maria Clara bilang regalo: isang paaralan para sa mga batang lalaki at babae.
Lumapit si Padre Salvi at pinunit ang aklat ng laro, sinasabing kasalanan ang maniwala sa ganitong mga bagay. Sinagot siya ni Albino na mas malaking kasalanan ang sirain ang hindi niya pag-aari. Umalis ang kura. Samantala, natapos na tabla ang laro nina Ibarra at Kapitan Basilio, kaya nagkasundo silang wakasan na ang kanilang alitan.
Biglang dumating ang isang sarhento at apat na guwardiya sibil na hinahanap si Elias, na siya palang naging piloto nila kaninang umaga. Inakusahan daw itong nanakit sa isang pari. Hindi natinag si Ibarra at sinabing bukas sa lahat ang kanilang pagtitipon. Walang nahanap ang mga sundalo. Ikinuwento pagkatapos ni Leon kung paano itinapon ni Elias ang alperes sa putikan. Umuwi ang lahat nang papalubog na ang araw.
Mga tauhan sa kabanata
- Padre Salvi: lihim na nagmasid kay Maria Clara at pinunit ang aklat ng laro
- Crisostomo Ibarra: tumanggap ng balitang aprobado ang paaralan at nanalo ang kaso
- Maria Clara: tumanggap ng paaralan bilang regalo ni Ibarra
- Sisa: nasiraan ng bait at dumating sa piknik na naghahanap sa mga anak
- Ang alperes: pinuno ng guwardiya sibil; nakipagsagutan sa kura
- Kapitan Basilio: kalaban ni Don Rafael sa kaso; nakipaglaro ng ahedres kay Ibarra
- Elias: ang pilotong hinahanap ng guwardiya sibil
- Albino: dating seminarista na sumagot sa kura
Mahahalagang pangyayari
- Lihim na pinanood ni Padre Salvi ang mga dalaga sa batis.
- Dumating si Sisa sa piknik at tumakbo sa gubat.
- Nagsagutan ang alperes at ang kura tungkol sa mga nawawalang sakristan.
- Natanggap ni Ibarra ang telegrama tungkol sa paaralan at sa kaso.
- Pinunit ni Padre Salvi ang aklat ng Gulong ng Kapalaran.
- Hinanap ng guwardiya sibil si Elias ngunit hindi nila ito nakita.
Talasalitaan
| Salita | Kahulugan |
|---|---|
| masukal | makapal ang halaman; mahirap daanan |
| abito | kasuotan ng pari o prayle |
| alperes | opisyal o pinuno ng guwardiya sibil sa bayan |
| ahedres | larong chess |
| tabla | walang nanalo sa laro |
Aral at mensahe
Ipinakikita ng kabanata ang pangarap ni Ibarra na mapaunlad ang bayan sa pamamagitan ng edukasyon. Ang paaralan ang pinakamahalagang regalong maibibigay niya, hindi lamang kay Maria Clara kundi sa buong bayan.
Makikita rin ang pagkakasundo nina Ibarra at Kapitan Basilio: hindi nangangahulugang magkaaway ang dalawang taong nagkaiba ng pananaw.
Sa kabilang banda, lalong lumilinaw ang pagkukunwari ni Padre Salvi at ang kapabayaan ng mga may kapangyarihan sa sinapit ni Sisa at ng kanyang mga anak.
Mga gabay na tanong
- Ano ang ginawa ni Padre Salvi bago siya dumating sa pinagtitipunan?
- Bakit nabitawan ng kura ang kutsilyo nang makita si Sisa?
- Ano ang laman ng telegramang natanggap ni Ibarra, at paano niya ito ibinahagi?
- Bakit pinunit ni Padre Salvi ang aklat, at paano siya sinagot ni Albino?
- Bakit hinahanap ng guwardiya sibil si Elias? Ano ang ipinakita ni Ibarra sa kanyang pagsagot sa sarhento?
Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng Noli Me Tangere · Mga tauhan ng Noli Me Tangere · El Filibusterismo
Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1887), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.
