Tekstong Deskriptibo: Kahulugan, Uri at Halimbawa

Ang tekstong deskriptibo ay isang uri ng teksto na naglalarawan ng tao, bagay, lugar, hayop o pangyayari gamit ang limang pandama: paningin, pandinig, pang-amoy, panlasa at pandama. Layunin nitong makabuo ng malinaw na larawan sa isip ng mambabasa, na parang nakikita, naririnig at nararamdaman din niya ang inilalarawan. Ito ay isa sa anim na uri ng teksto.

Dalawang uri ng paglalarawan

Paglalarawan gamit ang limang pandama

• Paningin: kulay, hugis, laki. “Kulay-ginto ang palayan sa dapithapon.”
• Pandinig: tunog. “Umaalingawngaw ang tilaok ng manok sa madaling-araw.”
• Pang-amoy: bango o baho. “Amoy bagong lutong pandesal ang buong kalye.”
• Panlasa: tamis, alat, asim. “Manamis-namis ang manggang hinog sa puno.”
• Pandama: init, lamig, gaspang. “Magaspang ang kamay ni Lolo, bakas ng maraming taon sa bukid.”

Mga cohesive device (panandang kohesyon)

Sa mas mataas na baitang, pinag-aaralan din ang mga salitang nag-uugnay sa mga pangungusap para maging malinaw at hindi paulit-ulit ang paglalarawan:

• Reperensiya: panghalip na tumutukoy sa nabanggit na (anapora) o babanggitin pa lamang (katapora). Basahin ang anapora at katapora.
• Substitusyon: pagpapalit ng salita para hindi maulit. “Luma na ang bag ko, kaya bibili ako ng bago.”
• Elipsis: sadyang pag-alis ng salitang nauunawaan na. “Bumili si Ana ng tatlong mangga; si Ben, dalawa.”
• Pang-ugnay: mga salitang gaya ng at, ngunit, kaya. Tingnan ang pangatnig.
• Leksikal na kohesyon: pag-uulit ng salita o paggamit ng magkakaugnay na salita.

Halimbawa ng tekstong deskriptibo

Ang Palengke sa Umaga

Alas-singko pa lamang ng umaga ay gising na ang palengke. Kumikislap sa ilaw ng mga bombilya ang kaliskis ng mga bangus at tilapya na nakahanay sa mga banyerang may yelo. Sa kabilang hanay, nagpapaligsahan sa kulay ang pulang kamatis, lilang talong at berdeng sitaw.

Maingay ang paligid: sumisigaw ang mga tindera ng presyo, kumakalansing ang mga barya, at paminsan-minsan ay tumitilaok pa ang mga manok sa kulungan. Humahalo ang amoy ng dagat sa bango ng bagong lutong puto mula sa isang maliit na puwesto sa sulok.

Basa at madulas ang sahig, at malamig sa paa ang tubig na tumutulo mula sa mga yelo. Ngunit sa gitna ng ingay at siksikan, may kakaibang init ang lugar: ang init ng mga taong maagang gumising para buhayin ang kanilang pamilya.

Pagsusuri: ginamit ang limang pandama (paningin: kulay ng gulay; pandinig: sigaw at barya; pang-amoy: dagat at puto; pandama: malamig at madulas na sahig). Karaniwan ang unang dalawang talata, at nagiging masining sa huling pangungusap. Orihinal na halimbawa ng Aking Maikling Kwento, mga 150 salita.

Paano sumulat ng tekstong deskriptibo

1. Pumili ng isang tiyak na paksa: isang lugar, tao o sandali.
2. Obserbahan o alalahanin ito gamit ang limang pandama at ilista ang mga detalye.
3. Ayusin ang paglalarawan mula malawak patungo sa maliit na detalye (o kabaligtaran).
4. Gumamit ng tiyak na pang-uri at paghahambing.
5. Tapusin sa isang pangungusap na nag-iiwan ng damdamin o kakintalan.

Iba pang halimbawa ng tekstong deskriptibo

Paglalarawan sa isang tao (masining)

Si Lola Ising

Maliit si Lola Ising, halos kasintaas lamang ng aming bintana, ngunit malaki ang kanyang tinig kapag tinatawag kami para kumain. Kulay-pilak na ang kanyang buhok na laging nakapusod, at may maliliit na kulubot sa gilid ng kanyang mga mata, na lalong lumalalim tuwing siya ay tumatawa. Amoy-sabon at amoy-dahon ng saging ang kanyang mga kamay, dahil lagi siyang may binabalot na suman. Kapag hinahaplos niya ang aking buhok, parang may dala siyang init ng umaga, kahit gabi na.

Pagsusuri: masining ang paglalarawan (paghahambing: “parang may dala siyang init ng umaga”); ginamit ang paningin (buhok, kulubot), pandinig (tinig), pang-amoy (sabon, dahon ng saging) at pandama (haplos). Orihinal na halimbawa ng Aking Maikling Kwento.

Paglalarawan sa isang bagay (karaniwan)

Ang aking bag ay kulay-asul na may dalawang malaking bulsa sa harap. Gawa ito sa matibay na tela at may itim na zipper. Sa loob ay may maliit na bulsa para sa lapis at pambura. Bahagyang kupas na ang kulay nito sa ibaba dahil dalawang taon ko na itong ginagamit.

Pagsusuri: karaniwan o obhetibo: tuwiran at tiyak ang detalye (kulay, bilang ng bulsa, materyales) at walang matalinghagang pananalita. Orihinal na halimbawa ng Aking Maikling Kwento.

Pagsasanay: anong pandama ang ginamit?

1. “Nanunuot sa ilong ang usok ng sinisigang na isda.”
2. “Tila kulog ang dagundong ng tambol sa parada.”
3. “Malagkit at matamis ang kalamay na pasalubong ni Tatay.”
4. “Makinis at malamig ang sahig na marmol.”
5. “Kumikinang ang mga parol sa kahabaan ng kalye.”

Mga madalas itanong

Ano ang pagkakaiba ng tekstong deskriptibo at naratibo?

Ang deskriptibo ay naglalarawan ng itsura at katangian; ang naratibo ay nagsasalaysay ng mga pangyayari. Madalas silang magkasama sa isang kwento.

Kaugnay: Tekstong impormatibo · Mga tula