Kwento ni Pilandok: Naging Sultan si Pilandok

Si Pilandok ay isang tanyag na tauhan sa mga kwentong-bayan ng mga Maranaw at iba pang pangkat sa Mindanao. Kilala siya sa kanyang talino at katusuhan. Madalas niyang nalalamangan ang mga makapangyarihan, gaya ng mga sultan at datu, at ang mga sakim. Kahawig siya ni Juan Pusong ng mga Bisaya at ni Juan Tamad ng mga Tagalog. Ang salitang “pilandok” ay pangalan din ng isang maliit na hayop na kahawig ng usa (mouse-deer), na kilala rin sa pagiging mabilis at matalino sa mga kwento.

Ang pinakakilalang kwento niya, na madalas basahin sa paaralan, ay ang “Naging Sultan si Pilandok.”

Naging Sultan si Pilandok (muling pagsasalaysay)

Noong unang panahon, may isang sultan na malupit at sakim. Minsan, nakagawa si Pilandok ng pagkakasala laban sa sultan. Bilang parusa, iniutos ng sultan na ikulong si Pilandok sa isang hawlang bakal at itapon sa gitna ng dagat.

Lumipas ang ilang araw, at inakala ng lahat na patay na si Pilandok. Kaya laking gulat ng sultan nang isang araw ay humarap sa kanya si Pilandok, buhay na buhay, nakasuot ng magagarang damit at may dalang espadang kumikinang sa mga hiyas.

“Paano ka nakaligtas?” tanong ng nagtatakang sultan.

“Mahal na Sultan,” sagot ni Pilandok, “nang lumubog ang hawla, dinala ako sa isang kaharian sa ilalim ng dagat. Doon ko nakilala ang aking mga ninuno. Napakayaman ng kanilang kaharian, at binigyan nila ako ng mga kayamanang ito. Ang tanging paraan para makarating doon ay ang ikulong sa hawla at itapon sa dagat, gaya ng ginawa ninyo sa akin.”

Nag-apoy ang kasakiman ng sultan. Gusto rin niyang makita ang kaharian at makakuha ng kayamanan. “Dalhin mo ako roon,” utos niya. Pumayag si Pilandok, ngunit nagbilin: “Kailangan po kayong mag-isa sa hawla, at walang ibang dapat makaalam, dahil baka gustuhin din ng lahat na pumunta roon.” Bago umalis, ipinagkatiwala ng sultan kay Pilandok ang kanyang korona, singsing at espada upang siya muna ang mamahala habang wala siya.

Ikinulong ni Pilandok ang sultan sa hawla, isinakay ito sa bangka, at sumagwan patungo sa gitna ng dagat. Doon, itinapon niya ang hawla. Lumubog ito at hindi na muling nakabalik ang sultan. Hawak ang korona, singsing at espada, sinunod si Pilandok ng buong kaharian, at mula noon ay siya na ang naging sultan.

Muling isinalaysay ng Pangkat Editoryal mula sa kwentong-bayan ng mga Maranaw. May iba’t ibang bersyon ang kwentong ito.

Buod

Pinarusahan ng sakim na sultan si Pilandok: ikinulong siya sa hawla at itinapon sa dagat. Nakabalik si Pilandok na mayaman at nagkuwento ng isang kaharian sa ilalim ng dagat kung saan binigyan daw siya ng kayamanan ng kanyang mga ninuno. Dahil sa kasakiman, nagpaikulong din ang sultan sa hawla at nagpatapon sa dagat, at hindi na siya nakabalik. Si Pilandok ang naging bagong sultan.

Mga tauhan at tagpuan

• Pilandok: matalino at tuso; ginamit ang talino laban sa sakim na sultan.
• Ang sultan: malupit at sakim; napahamak dahil sa sariling kasakiman.

Tagpuan: isang kaharian ng mga Maranaw malapit sa dagat, noong unang panahon.

Banghay

Gusto mo bang matutunan kung paano suriin ang anumang kwento? Basahin ang aming aralin sa mga elemento ng maikling kwento.

Aral ng kwento

• Ang kasakiman ay nagdudulot ng kapahamakan. Napahamak ang sultan dahil sa labis na paghahangad ng kayamanan.
• Ang talino ay lakas. Kahit walang kapangyarihan, nakaligtas si Pilandok dahil sa kanyang isip.
• Suriin ang mga pangako. Huwag basta maniwala sa mga alok na tila napakaganda para maging totoo.

Tandaan: sa kwento, niloko ni Pilandok ang sultan. Karaniwang pinag-uusapan sa klase kung tama ba ang kanyang ginawa, o kung ang aral ay tungkol lamang sa panganib ng kasakiman.

Mga gabay na tanong

1. Bakit pinarusahan si Pilandok?
2. Ano ang ikinuwento ni Pilandok sa sultan pagbalik niya?
3. Bakit naniwala ang sultan kay Pilandok?
4. Tama ba ang ginawa ni Pilandok? Ipaliwanag ang iyong sagot.
5. Anong katangian ng mga Maranaw ang maaaring ipinakikita ng mga kwento ni Pilandok?

Kaugnay: Kwentong Juan Pusong · Lahat ng maikling kwento