Ang Alamat ng Sampung Datu ng Borneo (Maragtas)

Ang Alamat ng Sampung Datu ay kwento ng sampung pinuno mula sa Borneo na tumakas sa isang malupit na sultan at dumating sa pulo ng Panay. Kilala ito mula sa aklat na Maragtas ni Pedro Alcántara Monteclaro (1907).

Mahalagang paalala: itinuturing ito ngayon ng mga historyador, gaya ni William Henry Scott, na alamat at hindi tiyak na kasaysayan, dahil walang mas matandang nakasulat na patunay nito. Gayunman, bahagi ito ng kultura ng Kabisayaan at pinagmulan ng ilang pista.

Sa pahinang ito: buod · tauhan · aral · gabay na tanong

Buod ng Alamat ng Sampung Datu

Ang malupit na sultan. Noong unang panahon, pinamumunuan ang Borneo ng isang malupit na pinuno, si Sultan Makatunaw. Inaagaw niya ang ari-arian ng mga tao at pinahihirapan ang sinumang sumalungat sa kanya. Dahil dito, nagpasya ang sampung datu, sa pamumuno ni Datu Puti, na lisanin ang Borneo kasama ang kanilang mga pamilya at tagasunod.

Ang paglalakbay. Sakay ng kanilang mga balangay, naglayag sila pahilaga hanggang marating ang pulo ng Panay. Kabilang sa mga datu sina Sumakwel, Bangkaya, Paiburong at Paduhinog, at ang iba pa.

Ang pagbili sa Panay. Nakatira na sa Panay ang mga Ati, sa pamumuno ni Marikudo. Sa halip na makipagdigma, nakipagkasundo ang mga datu. Binili nila ang kapatagan ng Panay kapalit ng isang gintong salakot para kay Marikudo at isang mahabang gintong kuwintas para sa kanyang asawang si Maniwantiwan. Lumipat ang mga Ati sa kabundukan, at nanirahan ang mga datu sa kapatagan.

Ang paghahati ng lupain. Hinati ng mga datu ang Panay sa tatlong bahagi: Aklan, Irong-Irong (Iloilo) at Hamtik (Antique). Si Sumakwel ang itinuring na pangunahing pinuno. Ayon pa sa alamat, ang ilan sa mga datu ay nagtungo rin sa Batangas at Mindoro.

Sinasabing ang pagdiriwang ng pagkakasundo ng mga Ati at ng mga datu ang isa sa mga pinagmulan ng pistang Ati-Atihan at Dinagyang, bagaman may iba pang paliwanag sa pinagmulan ng mga pistang ito.

Paalala: magkakaiba ang listahan at pagbaybay ng pangalan ng sampung datu sa iba’t ibang aklat. Sundin ang bersyon ng inyong aklat o guro.

Mga tauhan

• Sultan Makatunaw: malupit na pinuno ng Borneo.
• Datu Puti: namuno sa paglalakbay ng sampung datu.
• Datu Sumakwel: naging pangunahing pinuno sa Panay.
• Marikudo: pinuno ng mga Ati sa Panay.
• Maniwantiwan: asawa ni Marikudo.

Aral

• Mas mabuti ang mapayapang kasunduan kaysa sa digmaan.
• Ang paninindigan laban sa kawalang-katarungan.
• Paggalang sa mga unang nanirahan sa isang lugar.
• Suriin ang pinagmulan ng kwento: hindi lahat ng itinuturing na kasaysayan ay napatunayan.

Mga gabay na tanong

1. Bakit umalis ang sampung datu sa Borneo?
2. Paano nakuha ng mga datu ang kapatagan ng Panay?
3. Sa anong tatlong bahagi hinati ang Panay?
4. Bakit itinuturing ng mga historyador na alamat ang Maragtas?
5. Anong pista ang iniuugnay sa kwentong ito?

Tingnan ang iba pang mga alamat.

Baka Gusto Mo Ring Basahin