Noli Me Tangere Kabanata 15: Ang mga Sakristan

Sa Kabanata 15 ng Noli Me Tangere, “Ang mga Sakristan”, ipinakilala sina Basilio at Crispin, ang dalawang batang anak ni Sisa na naglilingkod sa simbahan ng San Diego. Isa ito sa pinakamalungkot na kabanata ng nobela.

Buod ng Kabanata 15

Malakas ang kulog, kidlat at ulan nang gabing iyon. Sa ikalawang palapag ng kampanaryo, nakaupo ang dalawang magkapatid na sakristan: si Crispin, pitong taong gulang, at si Basilio, sampung taong gulang. Hawak nila ang lubid ng kampana at pinatutunog ito para sa mga kaluluwa.

Nais nang umuwi ni Crispin sa kanilang ina. Pinagbintangan kasi siya ng sakristan mayor na nagnakaw ng dalawang onsa, na katumbas ng tatlumpu’t dalawang piso, at dahil dito ay pinapalo siya at hindi pinakakain. Hiniling niya kay Basilio na bayaran na lamang ang halaga, ngunit dalawang piso lamang ang sahod ni Basilio sa buwang iyon matapos siyang dalawang ulit na pagmultahin. Sa kanyang kawalang-malay, nasabi pa ni Crispin na sana ay nagnakaw na lamang siya: kung mamatay man siya sa palo, may maipambibili man lamang ng damit ang kanyang ina at kapatid.

Biglang lumitaw ang sakristan mayor. Pinagmulta niya si Basilio dahil hindi raw tama ang pagtugtog ng kampana, at sinabing hindi makauuwi si Crispin hangga’t hindi lumilitaw ang perang ninakaw daw nito. Nakiusap si Basilio na isang linggo na silang hindi nakikita ng kanilang ina, ngunit hinila ng sakristan mayor si Crispin pababa ng hagdan. Narinig ni Basilio ang pagbagsak ng katawan ng kapatid sa mga baitang at ang pagsigaw nito ng “Inay! Kuya!” hanggang sa ito ay maputol.

Nanginginig sa takot at galit, umakyat si Basilio sa ikatlong palapag ng kampanaryo at kinalas ang mga lubid ng kampana. Pinagdugtong niya ang mga ito, itinali sa barandilya, at bumaba sa dilim sa labas ng kampanaryo. Ilang sandali pa, may narinig na mga boses sa kalye at dalawang putok, ngunit walang nabahala.

Mga tauhan sa kabanata

• Basilio: sampung taong gulang na sakristan; nakatatandang kapatid
• Crispin: pitong taong gulang na sakristan; pinagbintangang nagnakaw
• Ang sakristan mayor: malupit na pinuno ng mga sakristan
• Ang kura (binanggit lamang): naniniwala sa sakristan mayor
• Sisa (binanggit lamang): ang inang naghihintay sa kanila

Mahahalagang pangyayari

1. Nagpapatunog ng kampana sina Basilio at Crispin sa gitna ng bagyo.
2. Ikinuwento ni Crispin na pinagbintangan siyang nagnakaw ng dalawang onsa.
3. Pinagmulta ng sakristan mayor si Basilio at hinila si Crispin pababa.
4. Narinig ni Basilio ang pagsigaw ng kapatid hanggang ito ay tumahimik.
5. Tumakas si Basilio gamit ang mga lubid ng kampana; may narinig na dalawang putok.

Talasalitaan

Aral at mensahe

Ipinakikita ng kabanata ang pang-aabuso sa mga mahihirap at walang kalaban-laban, lalo na sa mga bata. Dahil mahirap sila at palaboy ang kanilang ama, madali silang pinaratangan ng pagnanakaw.

Kapansin-pansin din ang pagmamahal ng magkapatid sa isa’t isa at sa kanilang ina. Kahit sila ang inaapi, ang iniisip pa rin ni Crispin ay ang kapakanan ng kanyang pamilya.

Mga gabay na tanong

1. Ilang taon sina Basilio at Crispin, at ano ang kanilang trabaho?
2. Ano ang ibinintang kay Crispin? Sa palagay mo, totoo ba ito?
3. Bakit hindi mabayaran ni Basilio ang halagang ibinibintang sa kapatid?
4. Ano ang ginawa ng sakristan mayor kay Crispin?
5. Paano nakatakas si Basilio, at ano ang maaaring kahulugan ng dalawang putok?

Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng Noli Me Tangere · Mga tauhan ng Noli Me Tangere · El Filibusterismo

Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1887), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.