Noli Me Tangere Kabanata 19: Mga Kapalaran ng Isang Guro

Sa Kabanata 19 ng Noli Me Tangere, “Mga Kapalaran ng Isang Guro”, isinalaysay ng guro ng San Diego kay Ibarra ang mga hadlang sa edukasyon sa bayan. Isa ito sa pinakamahalagang kabanata tungkol sa pananaw ni Rizal sa pagtuturo.

Buod ng Kabanata 19

Sa tabi ng lawa, nakatayo si Ibarra kasama ang isang binatang guro ng San Diego. Itinuro ng guro ang lugar kung saan itinapon ang bangkay ni Don Rafael; dito siya dinala noon ng sepulturero kasama si Tenyente Guevarra. Ikinuwento ng guro na tinulungan siya ni Don Rafael nang dumating siya sa bayan: binigyan siya ng tirahan at mga gamit para sa paaralan, at binibigyan nito ng aklat at papel ang mahihirap ngunit masisipag na bata.

Nagpasya si Ibarra na mas mabuting ituloy ang mga adhikain ng kanyang ama kaysa ipaghiganti ito. Kaya tinanong niya ang guro tungkol sa kalagayan ng edukasyon. Ayon sa guro, mahigit dalawang daan ang nakatala niyang mag-aaral ngunit mga dalawampu’t lima lamang ang pumapasok. Wala silang maayos na silid: nagtuturo siya sa silong ng kumbento, katabi ng karwahe ng kura, at madalas silang pagalitan kapag maingay ang mga bata.

Sinubukan niyang turuan ng Espanyol ang mga bata. Ngunit nang batiin niya si Padre Damaso ng “Buenos días,” pinagtawanan at nilait siya nito, at sinabing huwag na siyang magsalita ng wikang hindi para sa kanya. Hindi siya nakasagot dahil maaari siyang mawalan ng trabaho, at may ina siyang umaasa sa kanya.

Mula noon ay nag-aral siya nang mabuti, nanghiram ng aklat kay Pilosopo Tasyo, at napagtanto niyang hindi nakatutulong sa pagkatuto ang pamamalo. Inalis niya ang palo at pinalitan ng pagpupuri at pagtitiwala sa sarili ng mga bata, at unti-unting dumami ang pumapasok. Ngunit pinagalitan siya ni Padre Damaso at nagreklamo ang mga magulang na ang palo raw ang nagpapatalino sa bata. Napilitan siyang ibalik ang pamamalo, at dahil dito ay nagkasakit siya sa lungkot.

Nang magbago ang kura, sinubukan niyang magturo ng mga kapaki-pakinabang na aralin sa Tagalog, gaya ng kasaysayan at heograpiya. Ngunit iniutos ng bagong kura na unahin ang pagsasaulo ng mga dasal at katekismo. Kaya ngayon, ayon sa guro, ginagawa niyang parang loro ang mga bata na nagsasaulo ng mga salitang hindi nila naiintindihan. Inanyayahan siya ni Ibarra sa pulong sa tribunal, kung saan baka may makitang solusyon.

Mga tauhan sa kabanata

• Ang guro: binatang guro ng San Diego na nais magturo nang makabago
• Crisostomo Ibarra: nagpasyang ituloy ang adhikain ng ama sa edukasyon
• Padre Damaso (sa kwento ng guro): lumait sa guro dahil sa pagsasalita ng Espanyol
• Pilosopo Tasyo (binanggit lamang): nagpahiram ng mga aklat sa guro
• Don Rafael (binanggit lamang): dating tagatulong ng guro at ng paaralan

Mahahalagang pangyayari

1. Ipinakita ng guro kay Ibarra kung saan itinapon ang bangkay ni Don Rafael.
2. Nagpasya si Ibarra na ituloy ang adhikain ng ama sa halip na maghiganti.
3. Isinalaysay ng guro ang kakulangan sa silid-aralan at mga mag-aaral.
4. Ikinuwento niya ang panlalait ni Padre Damaso at ang pagtutol sa pagtuturo nang walang palo.
5. Inanyayahan ni Ibarra ang guro sa pulong sa tribunal.

Talasalitaan

Aral at mensahe

Ipinakikita ng kabanata ang pananaw ni Rizal na ang edukasyon ay dapat nakabatay sa pag-unawa, hindi sa takot at pagsasaulo. Ang batang pinapalo ay natututong matakot, hindi mag-isip.

Ipinakikita rin kung paano hinahadlangan ng mga makapangyarihan at ng makalumang paniniwala ang pag-unlad. Mahalaga rin ang pasya ni Ibarra: mas makabuluhan ang ituloy ang mabuting gawain ng ama kaysa maghiganti.

Mga gabay na tanong

1. Paano tinulungan ni Don Rafael ang guro noong nabubuhay pa ito?
2. Bakit kakaunti ang pumapasok sa paaralan kahit maraming nakatala?
3. Ano ang ginawa ni Padre Damaso sa guro, at bakit hindi siya nakalaban?
4. Bakit inalis ng guro ang pamamalo? Bakit ito tinutulan ng mga magulang?
5. Sang-ayon ka ba sa pananaw ng guro tungkol sa pagtuturo? Ihambing ito sa paaralan ngayon.

Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng Noli Me Tangere · Mga tauhan ng Noli Me Tangere · El Filibusterismo

Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1887), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.