Noli Me Tangere Kabanata 22: Mga Liwanag at mga Anino

Sa Kabanata 22 ng Noli Me Tangere, “Mga Liwanag at mga Anino” (sa ibang salin, “Liwanag at Dilim”), dumating si Maria Clara sa San Diego at pinaghahandaan ni Ibarra ang isang piknik. Ngunit may anino ring bumabalot sa kasiyahan: ang kakaibang kilos ni Padre Salvi.

Buod ng Kabanata 22

Tatlong araw nang abala ang bayan ng San Diego sa paghahanda para sa pista. Pinag-uusapan ng lahat ang pagdating ni Maria Clara kasama si Tiya Isabel. Napansin din ng mga tao ang pagbabago kay Padre Salvi: lagi raw itong wala sa sarili sa misa, lalong pumayat at naging tahimik, at madalas itong dumadalaw sa bahay ni Maria Clara.

Nagpadala lamang ng telegrama si Ibarra mula sa kabisera ng lalawigan at hindi ipinaliwanag kung bakit siya wala. Inakala ng ilan na nakulong siya dahil sa nangyari kay Padre Salvi noong Todos los Santos. Ngunit nagulat ang lahat nang makita siyang dumating sa bahay ng kasintahan at magalang na bumati sa pari.

Habang nag-uusap sina Ibarra at Maria Clara sa bintanang nakaharap sa lawa, hiniling ng dalaga na huwag nang isama ang kura sa kanilang piknik. Natatakot daw siya sa malalalim at madilim na mga mata nito, at sa kakaibang mga tanong nito, tulad ng kung napanaginipan na ba niya ang mga liham mula sa kanyang ina. Sinabi ni Ibarra na hindi maaaring hindi imbitahan ang kura dahil iyon ang kaugalian, at mabuti rin ang naging pakikitungo nito sa kanya; ngunit tiniyak niyang hindi ito makakasama nila sa iisang bangka.

Lumapit si Padre Salvi na may pilit na ngiti. Inanyayahan siya ni Ibarra sa piknik sa gubat malapit sa lumang balete kinabukasan. Tinanggap ng pari ang paanyaya upang ipakitang wala raw siyang sama ng loob, ngunit mahuhuli raw siya dahil sa kanyang mga tungkulin. “Mapalad kayo na malaya,” sabi niya.

Pag-alis ni Ibarra upang ihanda ang piknik, may isang lalaking hindi kilala na lumapit sa kanya sa madilim na lansangan. Dalawang araw na raw siyang naghihintay kay Ibarra. Nawalan daw siya ng dalawang anak, nasiraan ng bait ang kanyang asawa, at walang naaawa sa kanya. Isinama siya ni Ibarra upang pakinggan ang kanyang kuwento habang naglalakad. Samantala, ayon sa kabanata, nalimutan na ng lahat si Sisa at ang kanyang mga anak.

Mga tauhan sa kabanata

• Maria Clara: dumating sa San Diego; natatakot sa kakaibang kilos ng kura
• Crisostomo Ibarra: nag-aayos ng piknik at magalang pa rin sa kura
• Padre Salvi: kura ng San Diego; lalong pumapayat at madalas dumalaw kay Maria Clara
• Tiya Isabel: kasama ni Maria Clara sa pag-uwi sa San Diego
• Ang lalaking hindi kilala: nawalan ng dalawang anak at nasiraan ng bait ang asawa; humingi ng awa kay Ibarra

Mahahalagang pangyayari

1. Pinag-usapan ng bayan ang pagdating ni Maria Clara at ang pagbabago kay Padre Salvi.
2. Dumating si Ibarra at bumati nang magalang sa kura.
3. Hiniling ni Maria Clara na huwag isama ang kura sa piknik.
4. Inanyayahan ni Ibarra si Padre Salvi, at tinanggap ito ng pari.
5. May lalaking humingi ng tulong kay Ibarra dahil nawalan ito ng mga anak.

Talasalitaan

Aral at mensahe

Angkop ang pamagat ng kabanata: may liwanag sa pag-iibigan nina Ibarra at Maria Clara at sa paghahanda sa pista, ngunit may anino rin sa paglapit ni Padre Salvi at sa paghihirap ng mga tulad ni Sisa na nalimutan na ng bayan.

Ipinakikita rin ang paggalang ni Ibarra sa kaugalian kahit hindi niya ito lubos na gusto, at ang kanyang kahandaang makinig sa isang taong walang tumutulong.

Ang pahayag na “nalimutan na ng lahat si Sisa” ay isang matalas na puna ni Rizal sa kawalang-pakialam ng lipunan sa mga mahihirap.

Mga gabay na tanong

1. Anu-anong pagbabago ang napansin ng mga tao kay Padre Salvi?
2. Bakit ayaw ni Maria Clara na makasama ang kura sa piknik?
3. Bakit inanyayahan pa rin ni Ibarra si Padre Salvi?
4. Sino ang lalaking lumapit kay Ibarra sa dilim, at ano ang kanyang hiniling?
5. Ano ang ibig sabihin ng pamagat na “Mga Liwanag at mga Anino” batay sa mga pangyayari sa kabanata?

Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng Noli Me Tangere · Mga tauhan ng Noli Me Tangere · El Filibusterismo

Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1887), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.