Pandiwa: Mga Uri, Aspekto at Halimbawa

Kung naghahanap ka ng malinaw na paliwanag tungkol sa pandiwa na may kumpletong mga halimbawa, pagsasanay na may sagot, at paliwanag sa Ingles, nandito ang lahat ng kailangan mo. Makikita sa ibaba ang mga halimbawa ng pandiwa, ang mga uri nito, ang mga aspekto gaya ng perpektibo at imperpektibo, ang pokus ng pandiwa, at isang pagsasanay na may susi sa pagwawasto.

📄 I-download ang worksheet sa pandiwa na may susi sa pagwawasto (PDF): libre at maaaring i-print.

Ano ang Pandiwa?

Ang pandiwa ay ang bahagi ng pananalita na nagsasaad ng kilos, gawa, o galaw na ginagawa, naranasan, o nararamdaman ng simuno sa pangungusap. Sa Ingles, ang pandiwa ay katumbas ng verb, at ito ang salitang nagpapakita kung ano ang ginagawa, ginawa, o gagawin ng isang tao, hayop, o bagay.

Mga Halimbawa ng Pandiwa sa Pangungusap

Narito ang mga halimbawa ng pandiwa (nakasulat sa bold) sa loob ng buong pangungusap:

  • Kumain si Ana ng almusal bago pumasok sa paaralan.
  • Naglalaro ang mga bata sa bakuran tuwing hapon.
  • Sumulat ng liham si Ben para sa kanyang lolo.
  • Nagluto ang nanay ng sinigang para sa hapunan.
  • Bumasa si Carlo ng pahayagan kaninang umaga.
  • Natulog nang maaga ang mga bata kagabi.
  • Uminom ng gatas ang sanggol bago matulog.
  • Naligo si Elena agad pagkagising.
  • Tumakbo ang mga mag-aaral sa paligid ng palaruan.
  • Sumayaw ang mga mag-aaral sa programa ng paaralan.
  • Nag-aral si Mark nang mabuti para sa kanyang pagsusulit.
  • Naglinis ang mga bata ng kanilang silid-aralan.
  • Tumulong si Rosa sa gawaing-bahay.
  • Umiyak ang sanggol dahil sa gutom.
  • Ngumiti ang guro sa mga mag-aaral.
  • Lumangoy ang mga bata sa ilog noong Linggo.

Mga Uri ng Pandiwa Ayon sa Layon

Isa sa pangunahing paraan ng pagklasipika sa pandiwa ay kung may layon ito o wala. Narito ang dalawang uri:

UriGamitMga Halimbawa
Pandiwang Palipat (Transitive)May layon o bagay na direktang tumatanggap ng kilosNagluto ang ina ng hapunan. / Binasa ni Ana ang libro.
Pandiwang Di-Palipat o Katawanin (Intransitive)Walang layon; nagtatapos ang kilos sa mismong gumagawa nitoNatulog ang bata. / Naligo si Elena.

Paalala: sa ilang aklat, magkaiba nang kaunti ang bilang at pangalan ng mga uri ng pandiwa.

Aspekto ng Pandiwa

Ang aspekto ng pandiwa ay nagpapakita kung kailan naganap ang kilos. May tatlong pangunahing aspekto: ang perpektibo (naganap na ang kilos), ang imperpektibo (kasalukuyang nagaganap ang kilos), at ang kontemplatibo (magaganap pa lamang ang kilos). Narito ang pagbabago ng walong pandiwa sa tatlong aspekto:

UgatPerpektibo (Naganap)Imperpektibo (Nagaganap)Kontemplatibo (Magaganap)
kainkumainkumakainkakain
inomuminomumiinomiinom
basabumasabumabasababasa
sulatsumulatsumusulatsusulat
laronaglaronaglalaromaglalaro
tulognatulognatutulogmatutulog
ligonaligonaliligomaliligo
lutonaglutonaglulutomagluluto

Pokus ng Pandiwa

Ang pokus ng pandiwa ay tumutukoy sa bahagi ng pangungusap na binibigyang-diin ng anyo ng pandiwa — maaaring ito ang gumagawa ng kilos, ang tumatanggap nito, o ang lugar na kinaganapan. Narito ang tatlong pangunahing uri ng pokus:

  • Tagaganap (Actor Focus): Bumili ang bata ng tinapay. (Ang bata, bilang gumagawa, ang pokus.)
  • Layon (Object Focus): Binili ng bata ang tinapay. (Ang tinapay, bilang tumatanggap ng kilos, ang pokus.)
  • Ganapan (Locative Focus): Pinagbilhan ng bata ng tinapay ang tindahan. (Ang tindahan, bilang lugar na kinaganapan, ang pokus.)

Pagsasanay sa Pandiwa

Tukuyin kung Perpektibo (P), Imperpektibo (I), o Kontemplatibo (K) ang pandiwa sa bawat pangungusap.

  1. Kumain si Juan ng almusal.
  2. Naglalaro ang mga bata sa parke.
  3. Iinom ako ng tubig mamaya.
  4. Natulog nang maaga ang lola.
  5. Nagluluto ang nanay sa kusina.
  6. Magluluto kami ng sinigang bukas.
  7. Bumasa si Maria ng libro kagabi.
  8. Umiinom ng gatas ang sanggol.
  9. Maliligo ang mga bata pagkatapos ng laro.
  10. Sumulat ng tula ang guro.
  11. Naliligo si Pedro ngayon.
  12. Babasa ako ng pahayagan sa umaga.

Susi sa Pagwawasto

1. P   2. I   3. K   4. P   5. I   6. K   7. P   8. I   9. K   10. P   11. I   12. K

Orihinal na isinulat ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento.

Iba Pang Aralin sa Balarila

Maging una sa pagbibigay ng rating!

Ano sa palagay mo?

Nagustuhan mo ba ang kwentong ito? Ibahagi ang iyong saloobin o karanasan sa ibaba — gusto naming marinig ito!