Ang Balagtasan ay isang anyo ng patulang pagtatalo na nagmula sa pangalan ni Francisco Balagtas. Dito, nagpapalitan ng mga taludtod ang dalawang manlalaban tungkol sa isang paksa, habang pinapatnubayan ng isang tagapamagitan na tinatawag na Lakandiwa. Narito ang isang orihinal na halimbawa ng balagtasan.
Balagtasan: Lungsod o Lalawigan — Saan Mas Mainam Manirahan?
Lakandiwa:
Magandang araw sa inyong lahat dito,
Tagpuan ito ng dalawang panig ngayon nga rito,
Lungsod at lalawigan, alin ang hihigit sa ito,
Pakinggan nating mabuti, ang bawat pananalitang bibigkasin ko.
Kristobal (para sa Lungsod):
Sa lungsod, mayro’ng trabahong laksa-laksa,
Paaralan at ospital, lahat ay malapit lamang narda,
Ang bawat pangarap ay may pagkakataong lumaganap dito nga,
Kaya’t ang lungsod ang pinili kong tahanan magpakailanpaman na.
Fabian (para sa Lalawigan):
Ngunit sa lungsod, saan naroon ang sariwang hangin?
Ang trapik at ingay, sa isip ay nagpapahirapin,
Sa lalawigan, ang kalikasan ay laging kaakibat ng bawat araw na dumarating,
At ang bawat kapitbahay ay parang pamilyang laging handang tumulong.
Kristobal:
Totoo mang mahal ang lalawigang tahimik,
Paano naman ang batang nangangarap na magkapamilya’t yumaman nang mabilis?
Sa lungsod, ang bawat kaalaman ay abot-kamay at bukas,
Unibersidad, silid-aklatan, lahat ay nariyan upang mahubog ang kinabukasan.
Fabian:
Ngunit ang kayamanan, hindi lamang salapi ang sukatan,
Sa lalawigan, ang bawat gabi’y puno ng tala’t katahimikan,
Ang lupa’y sagana, ang bukid ay laging may aning idudulot,
At ang pamilya’y laging magkakasama sa bawat sandaling dumarating.
Lakandiwa:
Dalawang panig, magkaiba ang pananaw,
Ngunit pareho namang may katotohanang dala-dala’t taglay,
Sapagkat ang lungsod at lalawigan, kapwa bahagi ng ating bayan,
At ang tunay na kayamanan ay nasa puso ng taong marunong pahalagahan ang kanyang kinalakhan.
Sa balagtasang ito, walang tiyak na nanalo o natalo — sapagkat ang layunin ng balagtasan ay hindi lamang magpakita ng husay sa pagtula, kundi bigyang-liwanag ang magkabilang panig ng isang isyu, upang ang mga tagapakinig mismo ang bahalang magpasya.
