Ang Hagdan-hagdang Palayan ng Banaue sa Ifugao ay kilala sa buong mundo bilang “Ikawalong Kababalaghan ng Mundo,” dahil sa kahanga-hangang paraan ng pagsasaka na inukit sa gilid ng mga bundok nang walang gamit na makabagong makinarya. Narito ang alamat kung paano ito nabuo, ayon sa mga kwento ng mga Ifugao.
Ayon sa alamat, sa unang panahon, ang mga tao sa Cordillera ay nahihirapang magtanim ng palay dahil sa matatarik na kabundukan ng rehiyon. Iilan lamang sa kanila ang may sapat na patag na lupa upang paghukayan ng palayan, kaya’t madalas silang nagugutom sa mga taong tag-tuyot.
Isang araw, may isang matandang pinuno ng tribu na nagngangalang Wigan na napanaginipan ang isang paraan upang malutas ang kanilang suliranin. Sa panaginip, nakita niya kung paano lumilikha ng hagdan-hagdang anyo ang tubig-ulan habang dumadaloy pababa sa gilid ng bundok, unti-unting umuukit ng patag na antas sa matarik na lupa.
Nang magising si Wigan, tinipon niya ang buong pamayanan at ibinahagi ang kanyang panaginip. Sama-sama silang nagsimulang humukay ng mga hagdan-hagdang antas sa gilid ng bundok, gamit lamang ang kanilang mga kamay at simpleng kagamitan gawa sa kahoy at bato. Taon-taon, dumarami ang mga antas na kanilang ginagawa, hanggang sa umabot ito sa tuktok ng bundok.
Para mapanatiling basa ang lupa, gumawa rin sila ng sistema ng irigasyon na kumukuha ng tubig mula sa mga bukal sa taluktok ng bundok, na dumadaloy pababa sa bawat antas ng palayan — isang sistemang, sa katunayan, ay ginagamit pa rin hanggang ngayon, matapos ang daan-daang taon.
Dahil sa pagsisikap at pagkakaisa ng mga ninuno ng mga Ifugao, ang lupaing minsang hindi sapat sa pagtatanim ay naging isa sa mga pinaka-kahanga-hangang likha ng tao at kalikasan sa buong mundo — patunay na kahit ang pinakamahirap na hamon ay malulutas sa pamamagitan ng determinasyon at pagtutulungan.
