Bakit nakasisilaw ang araw pero malamlam ang buwan? Narito ang isang maikling alamat na sumasagot sa tanong na ito sa paraang pang-kwento, at pagkatapos ay ang tunay na paliwanag ng agham.
Sa pahinang ito: kwento · ang totoo · banghay · aral · gabay na tanong
Ang kwento
Orihinal na alamat ng Pangkat Editoryal. Walang kilalang tradisyunal na bersyon ng alamat na ito, kaya isinulat namin ito para sa mga mag-aaral; malinaw naming inihihiwalay sa ibaba ang kwento at ang totoong impormasyon.
Noong unang panahon, magkapatid daw ang Araw at ang Buwan, at pareho silang maliwanag. Sabay silang sumisikat, kaya walang gabi sa mundo. Pagod na ang mga tao, hayop at halaman dahil hindi sila makatulog.
Lumapit ang mga tao kay Bathala. “Nais po naming magkaroon ng panahon ng pahinga,” pakiusap nila.
Tinawag ni Bathala ang magkapatid. “Isa sa inyo ang magbabantay sa araw, at ang isa sa gabi,” sabi niya. “Ngunit ang liwanag sa gabi ay dapat malamlam, upang makatulog ang lahat.”
Nagmalaki ang Araw. “Ayaw kong bawasan ang liwanag ko!” Tahimik namang nag-isip ang Buwan, at sinabi: “Ako na po ang magbabantay sa gabi. Hindi ko kailangang maging pinakamaliwanag; sapat nang may gabay ang mga naglalakbay sa dilim.”
Natuwa si Bathala sa kababaang-loob ng Buwan. Mula noon, ang Araw ang nagliliwanag sa maghapon, at ang Buwan ay nagbibigay ng malamlam at malamig na liwanag sa gabi. Bilang gantimpala, binigyan siya ni Bathala ng mga kasama: ang mga bituin.
Ang totoo: ano ang sabi ng agham?
- Ang araw ay isang bituin. Gumagawa ito ng sariling liwanag at init sa kanyang loob.
- Walang sariling liwanag ang buwan. Ang nakikita nating liwanag nito ay sinag ng araw na tumatalbog sa ibabaw nito.
- Kaya mas malamlam ang buwan: maliit na bahagi lamang ng sinag ng araw ang naibabalik nito sa atin.
- Nagbabago ang hugis ng buwan (bagong buwan, kabilugan) dahil iba-iba ang bahaging naiilawan ng araw na nakikita natin mula sa mundo.
Banghay
| Bahagi | Pangyayari |
|---|---|
| Simula | Parehong maliwanag ang Araw at Buwan; walang gabi. |
| Tunggalian | Humingi ng pahinga ang mga tao kay Bathala. |
| Kasukdulan | Tumanggi ang Araw; nagpakumbaba ang Buwan. |
| Wakas | Ang Buwan ang nagbabantay sa gabi, kasama ang mga bituin. |
Aral
- Ang kababaang-loob ay may gantimpala.
- Ang bawat isa ay may sariling papel, maliwanag man o malamlam.
Mga gabay na tanong
- Bakit humingi ng tulong kay Bathala ang mga tao?
- Ano ang ipinakitang ugali ng Buwan?
- Ayon sa agham, saan nanggagaling ang liwanag ng buwan?
- Ano ang pagkakaiba ng alamat at ng paliwanag ng agham?
Gusto mo pa ng mga alamat? Basahin ang lahat ng aming alamat.
Ano sa palagay mo?
Nagustuhan mo ba ang kwentong ito? Ibahagi ang iyong saloobin o karanasan sa ibaba — gusto naming marinig ito!