Ang dama de noche ay halamang kilala sa matapang na bango ng mga bulaklak nito tuwing gabi. Ang pangalan nito ay Espanyol at nangangahulugang “binibini ng gabi.” Narito ang isang alamat kung bakit sa gabi lamang ito humahalimuyak.
Sa pahinang ito: kwento · ang totoo · banghay · aral · gabay na tanong
Ang kwento
Orihinal na alamat ng Pangkat Editoryal. Walang kilalang tradisyunal na bersyon ng alamat na ito, kaya isinulat namin ito para sa mga mag-aaral; malinaw naming inihihiwalay sa ibaba ang kwento at ang totoong impormasyon.
Noong unang panahon, may isang dalagang nagngangalang Dama na nag-aalaga sa kanyang maysakit na ina. Sa araw, nagtatrabaho siya sa bukid; sa gabi, nagbabantay siya sa tabi ng ina at kumakanta upang makatulog ito.
Mabango raw ang hininga ni Dama tuwing siya ay umaawit, kaya sinasabi ng mga kapitbahay na parang may bulaklak sa kanilang bahay tuwing gabi.
Isang gabi, lumala ang sakit ng ina. Buong magdamag na nagbantay at nanalangin si Dama. “Kunin na po ninyo ang aking lakas, huwag lamang ang aking ina,” pakiusap niya.
Kinaumagahan, gumaling ang ina, ngunit wala na si Dama. Sa tabi ng bintana ay may tumubong halamang may maliliit na puting bulaklak. Sa araw, halos walang amoy ang mga ito. Ngunit pagsapit ng gabi, humalimuyak ang buong bahay, tulad ng dati tuwing umaawit si Dama.
Naniwala ang ina na ang halaman ay si Dama, na patuloy na nagbabantay sa kanya tuwing gabi. Tinawag nila itong dama de noche, ang binibini ng gabi.
Ang totoo: ano ang dama de noche?
- Ang siyentipikong pangalan nito ay Cestrum nocturnum. Katutubo ito sa Gitnang Amerika at sa mga pulo ng Caribbean, at dinala lamang sa Pilipinas.
- Maliliit, pahaba at kulay puti o berde-dilaw ang bulaklak nito.
- Sa gabi naglalabas ng bango ang bulaklak upang maakit ang mga gamu-gamo at iba pang insektong lumilipad sa gabi, na tumutulong sa polinasyon.
- Babala: nakalalason ang mga bahagi ng halaman kapag kinain, kaya huwag itong titikman.
Banghay
| Bahagi | Pangyayari |
|---|---|
| Simula | Inaalagaan ni Dama ang maysakit na ina gabi-gabi. |
| Tunggalian | Lumala ang sakit ng ina. |
| Kasukdulan | Iniaalay ni Dama ang sariling lakas para sa ina. |
| Wakas | Gumaling ang ina; naging halamang mabango sa gabi si Dama. |
Aral
- Ang pagmamahal sa magulang ay handang magsakripisyo.
- Ang kabutihan ay nag-iiwan ng “bango” na naaalala ng iba.
Mga gabay na tanong
- Paano inalagaan ni Dama ang kanyang ina?
- Bakit sa gabi lamang humahalimuyak ang bulaklak, ayon sa alamat? Ayon sa agham?
- Ano ang ibig sabihin ng “dama de noche”?
- Bakit hindi dapat kainin ang halamang ito?
Gusto mo pa ng mga alamat? Basahin ang lahat ng aming alamat.
Mag-iwan ng Tugon