Alamat ng Pinya: Buong Kwento, Buod at Aral

Ang Alamat ng Pinya ay isa sa pinakakilalang alamat sa Pilipinas. Isinasalaysay nito kung paano nagkaroon ng prutas na napapalibutan ng “mga mata” dahil sa isang batang laging nagtatanong kung nasaan ang mga bagay sa halip na hanapin ang mga ito. Karaniwan itong binabasa sa elementarya, lalo na kapag pinag-aaralan ang alamat at ang mga elemento ng kwento.

Sa pahinang ito: ang maikling buod, ang buong kwento, ang mga tauhan at banghay, ang aral, mga gabay na tanong at ang libreng PDF.

Buod ng Alamat ng Pinya

Lumaking tamad si Pinang dahil ibinibigay ng kanyang inang si Aling Rosa ang lahat ng gusto niya. Nang magkasakit ang ina at utusan siyang magluto ng lugaw, paulit-ulit na nagtanong si Pinang kung nasaan ang bawat gamit, hanggang sa masabi ng pagod na ina: “Sana’y magkaroon ka ng maraming mata!” Biglang nawala si Pinang, at pagkaraan ng ilang buwan ay may tumubong halaman sa bakuran na may bungang napapalibutan ng mga mata. Naniwala si Aling Rosa na ito ang kanyang anak, kaya tinawag niya itong “Pinang”, na naging “pinya”.

Ang Alamat ng Pinya (buong kwento)

Noong unang panahon, sa isang maliit na nayon, may mag-inang namumuhay nang payapa: si Aling Rosa at ang kaisa-isa niyang anak na si Pinang. Mahal na mahal ni Aling Rosa si Pinang kaya ibinibigay niya ang lahat ng hilingin nito. Dahil dito, lumaking walang alam sa gawaing-bahay si Pinang. Tuwing uutusan siya, lagi niyang sagot: “Mamaya na po, Inay,” saka babalik sa paglalaro.

Gustong turuan ni Aling Rosa ang anak na magluto at maglinis, ngunit laging may dahilan si Pinang. Sa huli, hinahayaan na lamang siya ng ina, at si Aling Rosa na rin ang gumagawa ng lahat ng gawain sa bahay.

Isang araw, nagkasakit nang malubha si Aling Rosa. Hindi na siya makabangon sa higaan. “Pinang, anak, ipagluto mo naman ako ng lugaw,” mahina niyang pakiusap.

Nagtungo si Pinang sa kusina, ngunit ilang saglit pa lamang ay narinig na ang kanyang boses. “Inay, nasaan po ang bigas?” Itinuro ng ina kung saan. “Inay, nasaan po ang kaldero?” Muling sumagot ang ina. “Inay, nasaan po ang posporo?” At nang kukunin na sana niya ang sandok: “Inay, hindi ko po makita ang sandok! Nasaan po ba?”

Nanghihina at pagod na pagod, napabuntong-hininga si Aling Rosa. Dala ng sama ng loob, nasabi niya: “Naku, Pinang! Sana’y magkaroon ka ng maraming mata para makita mo ang lahat ng hinahanap mo!”

Hindi na sumagot si Pinang. Tumahimik ang buong bahay.

Nang gumaan ang pakiramdam ni Aling Rosa, tinawag niya ang anak, ngunit walang sumagot. Wala si Pinang sa kusina, wala sa bakuran, wala kahit saan. Nang tuluyan siyang gumaling, hinanap niya si Pinang sa buong nayon at nagtanong sa mga kapitbahay, ngunit walang nakakita sa bata. Para itong naglahong parang bula.

Makalipas ang ilang buwan, habang nagwawalis sa bakuran, napansin ni Aling Rosa ang isang halamang hindi pa niya nakikita. Mahahaba at matutulis ang mga dahon nito, at sa gitna ay may tumutubong bunga. Inalagaan niya ito hanggang sa lumaki ang bunga: hugis-ulo ito ng tao at napapalibutan ng napakaraming “mata”.

Biglang naalala ni Aling Rosa ang huling sinabi niya sa anak. Napaluha siya. “Pinang… ikaw ba ito?” Mula noon, inalagaan niya ang halaman nang buong pagmamahal at tinawag itong “Pinang”. Sa paglipas ng panahon, ang pangalang iyon ay naging pinya.

Mga tauhan at tagpuan

• Pinang (sa ibang bersyon ay “Pina”): ang anak na tamad at laging nagtatanong; siya ang pangunahing tauhan.
• Aling Rosa: ang mapagmahal ngunit sobrang mapagbigay na ina.
• Mga kapitbahay: tinanong ni Aling Rosa nang hanapin niya si Pinang.

Tagpuan: ang bahay at bakuran ng mag-ina sa isang maliit na nayon, noong unang panahon.

Banghay ng Alamat ng Pinya

Gusto mo bang matutunan kung paano suriin ang anumang kwento? Basahin ang aming aralin sa mga elemento ng maikling kwento.

Aral ng Alamat ng Pinya

• Para sa mga anak: matutong gumawa at magsikap; tumulong sa magulang lalo na kapag sila ay may sakit.
• Para sa mga magulang: ang labis na pagpapalayaw ay maaaring makasama sa anak.
• Para sa lahat: mag-ingat sa mga salitang binibitawan kapag galit, dahil maaaring pagsisihan ang mga ito.

Mga gabay na tanong

1. Bakit lumaking walang alam sa gawaing-bahay si Pinang?
2. Ano ang ipinagawa ni Aling Rosa kay Pinang nang siya ay magkasakit?
3. Ano ang nasabi ni Aling Rosa na nagbago sa buong kwento?
4. Kung ikaw si Pinang, ano ang gagawin mo sa halip na magtanong nang magtanong?
5. Anong katangian ng prutas na pinya ang ipinaliliwanag ng alamat?

Iba’t ibang bersyon ng alamat

Dahil pasalin-dila ang alamat, may maliliit na pagkakaiba ang mga bersyon: sa ilan ay “Pina” ang pangalan ng bata, sa iba ay sandok lamang ang hinahanap niya, at sa iba pa ay may mga kapitbahay na tumulong sa paghahanap. Iisa ang diwa ng lahat: ang batang laging nagtatanong ay nagkaroon ng “maraming mata”.

Tandaan na ang alamat ay kwento at hindi kasaysayan. Sa katotohanan, ang pinya ay nagmula sa Timog Amerika at dinala sa Pilipinas noong panahon ng mga Espanyol. Ang “mga mata” nito ay ang mga bahagi ng maraming maliliit na bulaklak na nagsama-sama sa iisang bunga.

I-download ang Alamat ng Pinya (PDF)

Libreng PDF na maaaring i-print para sa klase o sa bahay. Kasama ang buong kwento, ang aral at ang mga gabay na tanong.

The Legend of the Pineapple (English summary)

A spoiled girl named Pinang never learned to do chores. When her sick mother asked her to cook porridge, Pinang kept asking where everything was, until her exhausted mother wished that she had “many eyes” to find things herself. Pinang vanished, and a strange plant with a many-eyed fruit later grew in their yard: the pineapple. Read the full Legend of the Pineapple in English.

Iba pang alamat: Alamat ng Saging · Alamat ng Mangga · Lahat ng alamat