El Filibusterismo Kabanata 8: Maligayang Pasko
Sa Kabanata 8 ng El Filibusterismo, “Maligayang Pasko”, umalis si Juli sa kanilang bahay upang maglingkod bilang katulong at matubos ang kanyang amang si Kabesang Tales. Isang malungkot na Pasko para sa kanilang pamilya.
Buod ng Kabanata 8
Madilim pa nang magising si Juli. Umaasa siyang gumawa ng himala ang Birhen: na hindi sumikat ang araw, o na magkaroon siya ng dalawandaan at limampung piso. Ngunit walang himala. Sa ilalim ng imahen ay ang sulat lamang ng kanyang amang si Kabesang Tales, na dinukot ng mga tulisan at humihingi ng limandaang pisong pantubos.
Kaya nagpasya si Juli na maglingkod bilang katulong kay Hermana Penchang, kapalit ng perang kailangan. Nagpakatatag siya: sinabi niya sa sarili na hindi naman siya lalayo, at dati nang sinasabi ni Basilio na kapag doktor na siya at mag-asawa na sila, hindi na kailangan ng kanyang ama ang bukid. Inihanda niya ang agahan at ang kanyang tampipi ng damit.
Humalik siya sa kamay ng kanyang lolong si Tandang Selo at pabirong sinabing sa wakas ay “papasok na siya sa kolehiyo” dahil marunong mag-Kastila ang kanyang magiging amo. Ngunit nang lumingon siya sa kanilang malungkot at walang-lamang bahay, hindi na niya napigilan ang luha, at napaupo siya sa isang troso sa tabi ng daan at umiyak.
Ipinaliwanag ni Rizal ang kaugalian ng Pasko sa Pilipinas: ang mga bata ay pinaliliguan, binibihisan nang marangya, dinadala sa misa, at pinapupunta sa bahay-bahay ng mga kamag-anak upang magmano. Madalas ay hindi naman sila masaya dahil sa pagod, init at kurot ng magulang.
Habang pinanonood ni Tandang Selo ang mga taong masayang papunta sa simbahan, naisip niyang wala siyang maibibigay na regalo ngayong Pasko, at umalis ang kanyang apo nang hindi man lamang bumabati. Nang dumating ang mga kamag-anak upang bumati, hindi siya makapagsalita. Sinubukan niyang magsalita at tumawa ngunit walang lumalabas na tinig. Napipi si Tandang Selo.
Mga tauhan sa kabanata
- Juli (Juliana): anak ni Kabesang Tales; naglingkod bilang katulong
- Tandang Selo: lolo ni Juli; napipi dahil sa sunud-sunod na dagok
- Kabesang Tales (binanggit lamang): dinukot ng mga tulisan
- Hermana Penchang (binanggit lamang): ang magiging amo ni Juli
- Basilio (binanggit lamang): kasintahan ni Juli
Mahahalagang pangyayari
- Umasa si Juli ng himala ngunit walang dumating.
- Nagpasya si Juli na maglingkod kay Hermana Penchang upang matubos ang ama.
- Nagpaalam si Juli sa lolo at umiyak sa tabi ng daan.
- Inilarawan ang kaugalian ng Pasko sa Pilipinas.
- Napipi si Tandang Selo.
Talasalitaan
| Salita | Kahulugan |
|---|---|
| tampipi | sisidlang yari sa dahon o kawayan na lalagyan ng damit |
| pantubos | perang ibinabayad upang mapalaya ang isang dinukot |
| magmano | paghalik o pagdampi ng kamay ng nakatatanda sa noo bilang paggalang |
| dagok | matinding suliranin o kasawian |
| napipi | nawalan ng kakayahang magsalita |
Aral at mensahe
Ipinakikita ng kabanata ang pagsasakripisyo ng anak para sa magulang. Tiniis ni Juli ang maging katulong upang mailigtas ang kanyang ama.
Ang pagkapipi ni Tandang Selo ay simbolo ng mamamayang pinatahimik ng sunud-sunod na pang-aapi: nawalan ng lupa, ng anak at ng apo, at sa huli ay nawalan pa ng tinig. Kabalintunaan na nangyari ito sa araw ng Pasko, na dapat ay araw ng kagalakan.
Mga gabay na tanong
- Anong himala ang hiniling ni Juli?
- Bakit kailangang maglingkod ni Juli bilang katulong?
- Paano pinalakas ni Juli ang kanyang loob bago umalis?
- Ano ang pananaw ni Rizal sa paraan ng pagdiriwang ng Pasko ng mga bata?
- Ano ang nangyari kay Tandang Selo, at ano ang maaaring sinisimbolo nito?
Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng El Filibusterismo · Mga tauhan ng El Filibusterismo · Noli Me Tangere
Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1891), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.