El Filibusterismo Kabanata 13: Ang Klase sa Pisika

Sa Kabanata 13 ng El Filibusterismo, “Ang Klase sa Pisika”, ipinakita ni Rizal ang isang karaniwang klase sa unibersidad noong panahon ng Espanyol, at ang pagpapahiya ng propesor kay Placido Penitente.

Buod ng Kabanata 13

Malaki at maliwanag ang silid-aralan ng klase sa pisika, ngunit walang kagamitang pang-eksperimento. Ang laboratoryo ay para lamang ipakita sa mga bisita at opisyal na galing sa Espanya; halos hindi ito nagagamit ng dalawandaan at limampung mag-aaral na nagsasaulo lamang ng aklat.

Ang propesor ay si Padre Millon, isang batang Dominiko na kilalang magaling sa pilosopiya ngunit tila ayaw sa agham na itinuturo niya. Tinatawag niya ang mga mag-aaral at pinabibigkas ang aralin nang salita por salita, at kinakausap sila nang pabalbal at pababa.

Tinawag niya ang isang inaantok na mag-aaral at tinanong tungkol sa mga salamin: kung ang pinakintab na kahoy o marmol ay salamin, paano ito uuriin? Dahil puro pagsasaulo ang alam, nalito ang mag-aaral, at lalo pa siyang napahiya dahil sa maling bulong ni Juanito Pelaez. Tinanong din si Juanito, na umaasa lamang sa bulong ni Placido Penitente. Nang maipit si Juanito, tinapakan niya ang paa ni Placido, at napasigaw ito.

Ibinaling ng propesor ang galit kay Placido. Tinanong siya at pinahiya, tinawag na “Placido Bulong-bulong”. Pagkatapos ay binuksan ang talaan at sinabing may labinlimang liban na raw siya, isa na lamang at matatanggal na. Nagulat si Placido dahil apat o limang beses lamang siyang lumiban. Ipinaliwanag ng propesor na tuwing mahuhuli niya ang isang lumiban ay limang liban ang itinatala niya. Nilagyan pa siya ng markang bagsak sa aralin.

Nang tawagin pa siyang “pilosopastro”, hindi na nakapagpigil si Placido. Tumayo siya, sinabing walang karapatan ang propesor na insultuhin siya, at lumabas ng silid. Nagulat ang buong klase. Nagsermon ang propesor tungkol sa kawalan ng galang ng kabataan at tinuya ang planong akademya ng Kastila. Lumabas ang mga mag-aaral na kasing-mangmang ng dati, ngunit may dagdag na hinanakit sa kanilang puso.

Mga tauhan sa kabanata

• Padre Millon: batang Dominikong propesor ng pisika; mapanlait sa mga mag-aaral
• Placido Penitente: matalinong mag-aaral na napahiya at lumabas ng klase
• Juanito Pelaez: paborito ng propesor; mapagsamantala at umaasa sa bulong
• Ang inaantok na mag-aaral: unang tinanong tungkol sa mga salamin

Mahahalagang pangyayari

1. Inilarawan ang silid-aralan at ang laboratoryong hindi ginagamit.
2. Pinabigkas ni Padre Millon ang aralin nang salita por salita.
3. Nalito ang mag-aaral sa tanong tungkol sa mga salamin.
4. Pinahiya ni Padre Millon si Placido at sinabing may labinlima na siyang liban.
5. Hindi na nakatiis si Placido at lumabas ng klase.

Talasalitaan

Aral at mensahe

Tinutuligsa ng kabanata ang maling sistema ng edukasyon: pagsasaulo sa halip na pag-unawa, at agham na itinuturo nang walang eksperimento.

Ipinakikita rin kung paano sinisira ng pang-aabuso ng guro ang dangal at sigla ng mag-aaral. Ang dignidad ni Placido ay mahalagang aral: may karapatan ang bawat isa na igalang, kahit sa harap ng may kapangyarihan.

Mga gabay na tanong

1. Bakit hindi nagagamit ng mga mag-aaral ang laboratoryo?
2. Anong uri ng guro si Padre Millon? Ilarawan ang kanyang paraan ng pagtuturo.
3. Paano napasama si Placido sa gulo?
4. Makatarungan ba ang pagtatala ni Padre Millon ng mga liban? Ipaliwanag.
5. Tama ba ang ginawa ni Placido na lumabas ng klase? Bakit?

Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng El Filibusterismo · Mga tauhan ng El Filibusterismo · Noli Me Tangere

Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1891), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.