Mga Bugtong

Ang bugtong ay isang pahulaan na naglalarawan ng isang bagay sa patalinghagang paraan, at kailangang hulaan ng nakikinig kung ano ito. Kadalasan itong maikli, may sukat at tugma, at bahagi ng ating panitikang-bayan mula pa noong unang panahon. Narito ang 36 bugtong na may sagot, na hinati ayon sa paksa.

Mga katangian ng bugtong

• Patalinghaga: inilalarawan ang bagay gamit ang paghahambing, gaya ng “prinsesa” para sa kasoy.
• May sukat at tugma: karaniwang dalawang taludtod na magkatugma.
• Maikli at madaling tandaan.
• Galing sa karanasan: mga bagay sa bahay, bukid at kalikasan.

Bugtong at palaisipan: ano ang pagkakaiba?

Ang bugtong ay hinuhulaan mula sa isang patalinghagang paglalarawan. Ang palaisipan naman ay nilulutas sa pamamagitan ng lohika o matematika.

Mga bugtong na may sagot

Katawan ng tao

1. Bahay ni Kaka, hindi matingala.
Sagot: Noo

2. Kay lapit-lapit sa mata, di mo pa rin makita.
Sagot: Tainga

3. Dalawang batong itim, malayo ang nararating.
Sagot: Mata

4. Isang bayabas, pito ang butas.
Sagot: Mukha

5. Isang balong malalim, punong-puno ng patalim.
Sagot: Bibig

6. Dalawang magkaibigan, unahan nang unahan.
Sagot: Paa

Pagkain, prutas at halaman

7. Isang prinsesa, nakaupo sa tasa.
Sagot: Kasoy

8. Baboy ko sa pulo, ang balahibo’y pako.
Sagot: Langka

9. Isang reyna, maraming mata, nasa gitna ng mga espada.
Sagot: Pinya

10. Isda ko sa Mariveles, nasa loob ang kaliskis.
Sagot: Sili

11. Nang munti pa’y paruparo, nang lumaki ay latigo.
Sagot: Sitaw

12. Kawangis niya’y palu-palo, libot na libot ng ginto.
Sagot: Mais

13. Nanganak ang birhen, itinapon ang lampin.
Sagot: Saging

14. Tubig sa ining-ining, di mahipan ng hangin.
Sagot: Tubig ng niyog

15. Sinampal ko muna bago ko inalok.
Sagot: Sampalok

Mga bagay sa paligid

16. Bumili ako ng alipin, mataas pa sa akin.
Sagot: Sumbrero

17. Nagtago si Pedro, labas ang ulo.
Sagot: Pako

18. Heto na si Kaka, bubuka-bukaka.
Sagot: Gunting

19. Isang butil ng palay, sakop ang buong bahay.
Sagot: Ilaw

20. Hindi hari, hindi pari, ang suot ay sari-sari.
Sagot: Sampayan

21. Kung kailan mo pinatay, saka pa humaba ang buhay.
Sagot: Kandila

22. Iisa ang pasukan, tatlo ang labasan.
Sagot: Kamiseta

23. Nagbibigay na, sinasakal pa.
Sagot: Bote

24. Hinila ko ang baging, nag-iingay ang matsing.
Sagot: Kampana

25. Sa araw ay bumbong, sa gabi ay dahon.
Sagot: Banig

26. Buto’t balat, lumilipad.
Sagot: Saranggola

27. Ang ibabaw ay tawiran, ang ilalim ay lusungan.
Sagot: Tulay

Hayop at kalikasan

28. Munting hayop na pangahas, aaligid-aligid sa ningas.
Sagot: Gamugamo

29. Maliit pa si Nene, marunong nang manahi.
Sagot: Gagamba

30. Baston ni Kapitan, hindi mahawakan.
Sagot: Ahas

31. Bahay ni Ka Huli, haligi’y bali-bali, ang bubong ay kawali.
Sagot: Alimasag

32. Heto na si Lelong, bubulong-bulong.
Sagot: Bubuyog

33. Heto na si Kaka, may sunong na baga.
Sagot: Tandang (manok)

34. Hayan na, hayan na, hindi mo pa nakikita.
Sagot: Hangin

35. Buhok ni Adan, hindi mabilang.
Sagot: Ulan

36. Ako’y may kaibigan, kasama ko kahit saan.
Sagot: Anino

I-download ang mga bugtong (PDF)

I-download ang 36 bugtong na may sagot (PDF), handang i-print para sa klase o laro ng pamilya.

Paano gumawa ng sariling bugtong

1. Pumili ng isang bagay na kilala ng lahat.
2. Isipin ang natatangi nitong katangian (hugis, kulay, gamit).
3. Ihambing ito sa ibang bagay o tao (“isang prinsesa…”, “si Kaka…”).
4. Gawin itong dalawang maikling taludtod na magkatugma.

Ang mga bugtong sa pahinang ito ay tradisyunal na bugtong ng Pilipinas; sinuri ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento ang bawat sagot. Maaaring may ibang bersyon ang ilang bugtong sa ibang rehiyon.