Noli Me Tangere Kabanata 2: Si Crisostomo Ibarra

Sa Kabanata 2 ng Noli Me Tangere, “Si Crisostomo Ibarra”, dumating na sa handaan ni Kapitan Tiyago ang panauhing pinakahihintay: ang binatang kababalik lamang mula sa Europa. Sa kabanatang ito unang lumitaw ang lamig ni Padre Damaso sa anak ng kanyang dating kakilala.

Buod ng Kabanata 2

Natahimik ang buong bulwagan nang pumasok si Kapitan Tiyago na may akay na isang binatang nakaluksa. Ipinakilala niya ito bilang si Don Crisostomo Ibarra, anak ng kanyang yumaong kaibigan, na kararating lamang mula sa Europa. Hinubad ni Padre Sibyla ang kanyang salamin upang titigan ang binata, samantalang namutla at nanlaki ang mga mata ni Padre Damaso.

Masayang binati ni Ibarra si Padre Damaso bilang kura ng kanyang bayan at matalik na kaibigan ng kanyang ama. Ngunit malamig ang sagot ng pari: hindi raw niya naging matalik na kaibigan ang ama ni Ibarra. Napahiya ang binata at dahan-dahang binawi ang kanyang iniabot na kamay.

Lumapit naman ang tenyente ng mga guwardiya sibil at tinanong kung siya nga ba ang anak ni Don Rafael Ibarra. Nang tumango ang binata, pinuri ng matandang sundalo ang kanyang ama bilang isa sa pinakamarangal na tao sa Pilipinas, at hiniling na sana ay maging mas maligaya si Ibarra sa sariling bayan kaysa sa naging kapalaran ng kanyang ama. Sinabi ni Ibarra na pinawi ng papuring iyon ang kanyang pag-aalinlangan tungkol sa paraan ng pagkamatay ng ama, na hanggang ngayon ay hindi pa niya alam. Napaluha ang tenyente at mabilis na lumayo.

Naiwang mag-isa si Ibarra sa gitna ng bulwagan. Magalang siyang bumati sa mga dalaga, ngunit walang sumagot sa kanila. Sa grupo naman ng mga lalaki, ginaya niya ang kaugalian sa Alemanya: ipinakilala niya ang sarili dahil walang ibang magpapakilala sa kanya. “Juan Crisostomo Ibarra y Magsalin” ang kanyang buong pangalan.

Isa sa mga naroon ay isang binatang makata na hindi na raw sumusulat. Ang dahilan: may isang manunulat na nakulong dahil isinulat niya sa tula ang isang katotohanang halata naman, na “ang anak ng leon ay leon din.” Lumapit din si Kapitan Tinong ng Tondo at inanyayahan si Ibarra na kumain sa kanila kinabukasan, ngunit tumanggi ang binata dahil aalis na siya patungong San Diego kinaumagahan. Pagkatapos nito, inihayag na ng isang serbidor na handa na ang hapunan.

Mga tauhan sa kabanata

• Crisostomo Ibarra: binatang nakaluksa na kararating mula sa pitong taong pag-aaral sa Europa
• Kapitan Tiyago: ang may-bahay na nagpakilala kay Ibarra sa mga panauhin
• Padre Damaso: dating kura ng San Diego; itinanggi na naging kaibigan niya ang ama ni Ibarra
• Ang tenyente: matandang opisyal ng guwardiya sibil na pumuri kay Don Rafael Ibarra
• Padre Sibyla: paring Dominiko na tumitig nang husto sa bagong dating
• Ang binatang makata: tumigil sa pagsulat dahil sa takot na makulong
• Kapitan Tinong: taga-Tondo na nag-anyaya kay Ibarra na kumain sa kanilang bahay

Mahahalagang pangyayari

1. Ipinakilala ni Kapitan Tiyago si Crisostomo Ibarra sa mga panauhin.
2. Itinanggi ni Padre Damaso na naging matalik niyang kaibigan ang ama ni Ibarra.
3. Pinuri ng tenyente si Don Rafael Ibarra bilang isang marangal na tao.
4. Ipinakilala ni Ibarra ang sarili ayon sa kaugalian sa Alemanya.
5. Nakilala ni Ibarra ang isang makata at si Kapitan Tinong.
6. Inihayag na handa na ang hapunan.

Talasalitaan

Aral at mensahe

Ipinakikita ng kabanata na ang tunay na paggalang ay hindi nakadepende sa pakikitungo ng iba. Kahit malamig ang pagtanggap sa kanya ni Padre Damaso at ng mga dalaga, nanatiling magalang at mahinahon si Ibarra.

Makikita rin ang takot na umiiral sa lipunan noon: may makatang tumigil sa pagsulat dahil maaaring makulong ang sinumang magsabi ng totoo. Ito ang unang pahiwatig ng kawalan ng kalayaan sa pagpapahayag na tatalakayin ng buong nobela.

Nagsisimula na ring mabuo ang misteryo tungkol sa pagkamatay ni Don Rafael, na lalong lilinaw sa Kabanata 4.

Mga gabay na tanong

1. Paano tinanggap ni Padre Damaso ang pagbati ni Ibarra? Bakit kaya ganoon ang kanyang reaksyon?
2. Ano ang sinabi ng tenyente tungkol kay Don Rafael Ibarra?
3. Bakit ipinakilala ni Ibarra ang kanyang sarili sa mga panauhin?
4. Ano ang ibig sabihin ng pahayag na “ang anak ng leon ay leon din”? Bakit ito ikinapahamak ng isang manunulat?
5. Anong katangian ni Ibarra ang makikita sa kabanatang ito?

Kaugnay: Buod at listahan ng mga kabanata ng Noli Me Tangere · Mga tauhan ng Noli Me Tangere · El Filibusterismo

Ang buod na ito ay isinulat sa sariling salita ng Pangkat Editoryal ng Aking Maikling Kwento batay sa orihinal na nobela ni José Rizal (1887), na nasa pampublikong domain. Maaaring bahagyang magkaiba ang mga pangalan at pamagat depende sa saling ginagamit ng inyong aklat.