Anekdota ni José Rizal: Ang Kwento ng Gamugamo

Isa sa pinakakilalang anekdota ni José Rizal ay ang kwento ng gamugamo, na siya mismo ang nagsalaysay sa kanyang mga alaala ng kabataan. Ipinakikita nito kung paano nabuo sa murang edad ang kanyang pagmamahal sa mga mithiin, gaano man ito kapanganib.

Ang Kwento ng Gamugamo

Bata pa si José nang turuan siyang bumasa ng kanyang inang si Donya Teodora Alonso. Isang gabi, habang nakaupo sila sa tabi ng lampara, pinabasa siya ng kanyang ina mula sa aklat na “El Amigo de los Niños” (“Ang Kaibigan ng mga Bata”). Hindi maganda ang pagbasa ni José dahil hindi pa niya lubos na nauunawaan ang Kastila, kaya kinuha ng ina ang aklat at siya na ang nagbasa.

Ang binasa niya ay kwento ng isang batang gamugamo. Paulit-ulit itong binalaan ng kanyang inang gamugamo na huwag lumapit sa apoy ng lampara. Ngunit hindi nakinig ang batang gamugamo. Naakit ito sa liwanag, lumipad nang palapit nang palapit, hanggang masunog ang kanyang mga pakpak at mamatay.

Habang nakikinig, nakatingin si José sa mga gamugamong lumilipad sa paligid ng kanilang lampara. Nang matapos ang kwento, hindi takot ang naramdaman niya. Sa kanyang mga alaala, isinulat niya na naunawaan niya ang gamugamo: napakaganda ng liwanag kaya tila sulit itong ikamatay.

Aral ng anekdota

• Makinig sa payo ng magulang: ito ang aral na nais iparating ng ina.
• May mga mithiing karapat-dapat pagsakripisyuhan: ito naman ang natutunan ng batang Rizal, na kalaunan ay nagbuwis ng buhay para sa bayan noong 1896.

Bakit ito isang anekdota?

Ito ay maikli, tungkol sa isang tunay na tao at sa isang tiyak na pangyayari, at may aral: ang mga katangian ng anekdota.

Mga gabay na tanong

1. Sino ang nagturo kay Rizal na bumasa?
2. Ano ang nangyari sa batang gamugamo?
3. Bakit hindi natakot si Rizal sa kwento?
4. Paano nauugnay ang anekdotang ito sa buhay ni Rizal bilang bayani?

Isinalaysay sa sariling salita ng Pangkat Editoryal batay sa mga alaala ni Rizal tungkol sa kanyang kabataan. Basahin din ang Talambuhay ni José Rizal.